EASA zatwierdza pragmatyczne rozwiązanie problemu gaśnic

Być może niektórzy pamiętają jeszcze wcześniejsze artykuły na ten temat: UE zakazała stosowania gaśnic zawierających halon w kabinach statków powietrznych z przyczyn środowiskowych. Co to oznacza dla lotnictwa ogólnego?

Statki powietrzne niekomercyjne o masie poniżej 1200 kg są zwolnione z obowiązku posiadania gaśnicy. Jednak w przypadku statków powietrznych o MTOM powyżej 1200 kg wymagana jest gaśnica, nawet przy operacjach niekomercyjnych. Podstawą prawną jest przepis NCO.IDE.A.160.

Obecnie dostępność bezhalonowych gaśnic z dopuszczeniem lotniczym jest bardzo ograniczona, ponieważ linie lotnicze wykupują dostępne zapasy i same prowadzą modernizacje swoich flot. Certyfikowane gaśnice z dopuszczonym środkiem zastępczym „Halotron 2” są ponadto bardzo drogie (najmniejsze modele kosztują około 1500 euro).

Co więcej, gaśnice z dopuszczeniem lotniczym stwarzają zupełnie inny problem dla osób przebywających w małych kabinach: ich użycie wiąże się z poważnym ryzykiem zdrowotnym, ponieważ środki gaśnicze silnie podrażniają drogi oddechowe. 

Najmniejsze gaśnice są zwykle dopuszczone do stosowania w kabinach o objętości od około 10 m³, podczas gdy kabina czteromiejscowego samolotu ma objętość około 2 m³. Gaśnica opróżnia się w około 10 sekund. Oznacza to, że już po około 2 sekundach rozpylania osiągany jest próg zagrożenia dla zdrowia załogi i pasażerów.

Czy zatem w razie pożaru mamy wybierać między spłonięciem a uduszeniem, czy istnieją inne rozwiązania, najlepiej nie tylko bezpieczne, ale i przystępne cenowo?

Tak, istnieją. Dostępne są niedrogie, kompaktowe gaśnice o masie około 500 g i cenie poniżej 100 euro. Są one przeznaczone specjalnie do małych przestrzeni, takich jak kuchnie, samochody czy łodzie sportowe. Wykorzystują nieszkodliwe aerozole, dzięki czemu nawet użycie w kokpicie nie zagraża osobom na pokładzie ani awionice. Czego chcieć więcej?

Europejska IAOPA zarekomendowała EASA, aby oficjalnie umożliwić operatorom statków powietrznych samodzielny wybór odpowiednich gaśnic.

Zajęło to trochę czasu, ale inicjatywa zakończyła się sukcesem. Eksperci EASA uznali argumentację za przekonującą i ją przyjęli. Zgodnie z NCO.IDE.A.100 (4) zatwierdzenia lotniczego wymaga wyłącznie wyposażenie zainstalowane na stałe.

Co powinien zrobić właściciel statku powietrznego?

• Poszukać odpowiednich gaśnic, które skutecznie gaszą pożar bez narażania zdrowia osób na pokładzie. Na rynku dostępne są m.in. dwie gaśnice aerozolowe: eJet Aerosol (cena ok. 60 euro) oraz Maus XTIN Klein (ok. 100 euro), które można łatwo znaleźć w internecie.
• Przechowywać gaśnicę w kabinie w miejscu zapewniającym łatwy dostęp, ale bez jej stałego mocowania do konstrukcji statku powietrznego, np. w schowku, kieszeni bocznej itp.
• Rozważyć zakup ognioodpornej torby i rękawicy do tabletów lub telefonów komórkowych, które statystycznie najczęściej stanowią źródło pożaru, a których zazwyczaj nie można ugasić standardową gaśnicą. Takie zestawy są dostępne online w cenie około 20 euro.

Rozwiązanie to nie dotyczy operatorów wykonujących operacje non-commercial complex (Part NCC) ani posiadaczy AOC, ponieważ w tych przypadkach certyfikowane gaśnice są obowiązkowe.

Pozostaje jednak kwestia do dalszej dyskusji: jeżeli statek powietrzny posiada w certyfikacie typu (zgodnie z CS-23) oraz w zatwierdzeniu typu przewidzianą gaśnicę zainstalowaną na stałe, wówczas, zgodnie z interpretacją EASA, opisane powyżej rozwiązanie dotyczące wyposażenia niezainstalowanego na stałe i nieposiadającego dopuszczenia lotniczego nie ma zastosowania.

IAOPA uważa jednak, że zgodnie z OPS NCO.IDE.A.100 (b)(5) wyposażenie bezpieczeństwa, takie jak toporki awaryjne czy apteczki pierwszej pomocy, nie wymaga zatwierdzenia, a ta sama zasada powinna dotyczyć gaśnic, które są łatwo demontowalne i jedynie umieszczone w stałym uchwycie montażowym.

Oficjalny komunikat EASA na ten temat powinien zostać opublikowany w nadchodzących tygodniach.

Czytaj również:
Obowiązkowa wymiana gaśnic halonowych w kokpitach samolotów po 31.12.2025 
Kosztowny obowiązek wymiany gaśnic halonowych do końca 2025r. Jest możliwość wystąpienia o odstępstwo - Twój głos się liczy.