Samolot X-59 NASA po raz pierwszy leci z prędkością naddźwiękową

5 czerwca 2026 r., eksperymentalny samolot X-59 NASA osiągnął ważny kamień milowy. Tego dnia po raz pierwszy przekroczył prędkość dźwięku, przygotowując grunt pod zademonstrowanie pod koniec roku jego cichych możliwości naddźwiękowych.

Pilot doświadczalny NASA, Jim „Clue” Less, wystartował i wylądował w Bazie Sił Powietrznych Edwards w Kalifornii, osiągając prędkość maksymalną około 1,1 Macha (713 mph) i wysokość 43 400 stóp. Lot X-59 rozpoczął się o godzinie 11:08 czasu pacyficznego i trwał 81 minut, a zespół koncentrował się na właściwościach lotu zarówno przy prędkościach poddźwiękowych, jak i naddźwiękowych.

„X-59 przygotowuje się do cichego, naddźwiękowego debiutu. Od pierwszego lotu samolotu 28 października 2025 r. zespół poczynił ogromne postępy, wykonując w ciągu ostatnich 90 dni 16 lotów i wchodząc w stały rytm testów. W nadchodzących dniach spodziewamy się zrobić kolejny krok i osiągnąć prędkość Mach 1,4” – powiedział administrator NASA Jared Isaacman. „Jestem wdzięczny zespołowi NASA i Lockheed Martin Skunk Works za pomoc w dotarciu do tego punktu i mam nadzieję, że to pierwsza z wielu współprac w ramach odbudowy portfolio samolotów X-Plane NASA”.

X-59 został zaprojektowany do lotu z prędkością naddźwiękową, generując jedynie cichy grom dźwiękowy zamiast głośnego huku. Podczas tego lotu w pobliżu przelatywał samolot pościgowy NASA F-15, który monitorował X-59. Głośne huki F-15 zagłuszyły wszelkie dźwięki wydawane przez X-59.

„Pierwszy lot naddźwiękowy X-59 jest świadectwem trwałego przywództwa Ameryki w nauce, inżynierii i innowacjach w dziedzinie lotnictwa i kosmonautyki” – powiedział Michael Kratsios, asystent prezydenta ds. nauki i technologii oraz dyrektor Biura Polityki Naukowej i Technologicznej. „To osiągnięcie jest kontynuacją prac administracji Trumpa nad wprowadzeniem lotów naddźwiękowych i umożliwieniem rozwoju amerykańskiej pomysłowości”.

Ten pierwszy lot naddźwiękowy to ważny kamień milowy, ale nadchodzi wydarzenie jeszcze bardziej kluczowe dla misji. Oczekuje się, że za kilka dni samolot wykona swój pierwszy lot w „warunkach misji”, osiągając prędkość przelotową Mach 1,4 (925 mph) i wysokość około 55 000 stóp (16 000 metrów). Podczas tego lotu X-59 również będzie towarzyszył inny samolot.

Ta prędkość i wysokość to podstawowe warunki dla X-59, gdy ostatecznie będzie on przelatywał nad kilkoma amerykańskimi miejscowościami, umożliwiając NASA zebranie danych na temat tego, jak ludzie mogą odbierać jego ciche dudnienie. NASA udostępni te dane amerykańskim i międzynarodowym organom regulacyjnym, aby pomóc w ustanowieniu nowych norm hałasu opartych na danych, które umożliwią stworzenie w przyszłości realnego rynku komercyjnych lotów naddźwiękowych nad lądem.

Od kilku miesięcy X-59 uczestniczy w serii lotów, w których samolot porusza się z szerokim zakresem prędkości i wysokości.  Testy te stanowią pierwszą fazę testów w locie X-59. Koncentrują się one na osiągach i obejmują monitorowanie samolotu asystującego. Po zakończeniu tej fazy samolot przejdzie do kolejnej, skoncentrowanej na profilu dźwiękowym, dzięki czemu zostaną zweryfikowane jego zdolności do cichego lotu.

X-59 jest centralnym punktem misji NASA Quesst, której celem jest zademonstrowanie cichego lotu naddźwiękowego i umożliwienie komercyjnych lotów naddźwiękowych nad lądem na całym świecie. Te udoskonalenia pomogą podróżnym szybciej dotrzeć do preferowanych celów, spędzając mniej czasu w powietrzu.

Dzięki opracowaniu X-59 przez firmę Quesst, NASA dostarczy również narzędzia projektowe i technologie dla cichych samolotów naddźwiękowych, które będą osiągać wysokie prędkości wymagane przez operatorów komercyjnych, nie zakłócając spokoju ludzi na ziemi. NASA zweryfikuje narzędzia projektowe poprzez testy naziemne i w locie, dając amerykańskim producentom samolotów możliwość testowania nowych, cichych koncepcji samolotów naddźwiękowych i dając im pewność, że ich projekty spełnią wymagania dotyczące cichego lotu.