Rosja zamyka postępowanie karne w sprawie katastrofy Embraera 190AR AZAL w pobliżu Aktau

Rosja zamknęła postępowanie karne dotyczące katastrofy Embraera 190AR (znaki rejestracyjne 4K-AZ65) należącego do Azerbaijan Airlines (AZAL), którą to decyzję ostro skrytykowały władze Azerbejdżanu. Do zdarzenia doszło 25 grudnia 2024 r. w pobliżu Aktau. 

Powołując się na ministra spraw zagranicznych Dżejhuna Bajramowa, azerski serwis Minval Politika poinformował, że list Aleksandra Bastrykina, szefa Komitetu Śledczego Federacji Rosyjskiej, informujący Baku o zamknięciu sprawy, wywołał po stronie azerskiej „poważne zaskoczenie”. Bajramow stwierdził, że Azerbejdżan przekazał szczegółową i opartą na zasadach odpowiedź na ten list oraz oczekuje, iż dalszy proces będzie prowadzony zgodnie z publicznymi zobowiązaniami złożonymi przez prezydenta Rosji Władimira Putina w Duszanbe, a także z dwustronnymi umowami między oboma krajami.

Informacja ta pojawiła się zaledwie kilka dni po tym, jak Ministerstwo Transportu Kazachstanu opublikowało informację o własnym śledztwie dotyczącym katastrofy. W komunikacie zaznaczono, że w dochodzeniu uczestniczą akredytowani przedstawiciele Azerbejdżanu, Rosji i Brazylii, a także obserwator z Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego (ICAO).

Do katastrofy doszło 25 grudnia 2024 r., gdy samolot wykonywał rejs pasażerski z Baku do Groznego. W momencie podchodzenia do lądowania w Groznym rosyjska obrona przeciwlotnicza starała się odeprzeć atak ukraińskich dronów. Jeden z pocisków miał eksplodować w pobliżu samolotu, co doprowadziło do jego późniejszego rozbicia w Aktau (gdzie rejs został przekierowany), położonego na kazachskim wybrzeżu Morza Kaspijskiego.

Na pokładzie znajdowało się 67 osób — 62 pasażerów i pięciu członków załogi. Zginęło 38 osób, a 29 przeżyło, w tym dwóch członków załogi.

Ministerstwo Transportu Kazachstanu podkreśliło, że jedynym celem prowadzonego dochodzenia jest ustalenie przyczyn oraz czynników, które doprowadziły do wypadku, aby zapobiec podobnym zdarzeniom w przyszłości. Raport końcowy, zawierający zalecenia dotyczące bezpieczeństwa, zostanie opublikowany po zakończeniu wszystkich analiz technicznych.

We wrześniu The Times of Central Asia informował, że Rosja rozpoczęła wypłatę odszkodowań ubezpieczeniowych związanych z katastrofą. Rosyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych podało, że AlfaStrachowanie SA — jeden z największych rosyjskich ubezpieczycieli, objęty obecnie zachodnimi sankcjami w związku z wojną w Ukrainie — rozpoczął wypłatę rekompensat w lutym 2025 roku.

Azerbaijan Airlines miały otrzymać pełne odszkodowanie w wysokości 1,003 mld rubli (około 12,3 mln dolarów) za utracony samolot.

Ponadto rozliczono roszczenia ubezpieczeniowe związane z obrażeniami i ofiarami śmiertelnymi 46 z 62 pasażerów. Obejmowały one wypłaty dla siedmiu z 15 obywateli Rosji, 35 z 38 obywateli Azerbejdżanu, wszystkich trzech obywateli Kirgistanu oraz jednego z sześciu obywateli Kazachstanu znajdujących się na pokładzie. Do tego momentu łączna kwota odszkodowań wypłaconych rannym pasażerom oraz rodzinom ofiar śmiertelnych wyniosła 358,4 mln rubli.

Decyzja Rosji nie ma wpływu na trwające dochodzenie techniczne prowadzone przez Kazachstan.