Rakieta wyniosła ponad 2 km nad ziemię satelity finalistów konkursu CanSat

Śledzenie toru lotu i sterowanie opadaniem satelity, testowanie systemu regulacji prędkości czy badanie obecności cząstek biologicznych na różnych wysokościach – to niektóre misje badawcze, realizowane przez uczniów, uczestniczących finale konkursu CanSat.

Przygotowane przez uczestników satelity wielkości puszki o pojemności 0,3 litra - tzw. cansaty - zostały w niedzielę wyniesione przez rakietę na wysokość ponad 2 km nad Pustynią Błędowską.

Konkurs CanSat dla uczniów w wieku od 15 do 19 lat jest organizowany przez Biuro Edukacji Kosmicznej ESERO-Polska, powołane przez Europejską Agencję Kosmiczną, a funkcjonujące w Centrum Nauki Kopernik (CNK). Organizatorzy opisują, że to możliwość uczestnictwa w przygotowaniu prawdziwej misji kosmicznej.

W sobotę i w niedzielę na Pustyni Błędowskiej odbyła się Kampania Startowa finału konkursu, podczas której sześć drużyn wykonało swoje misje badawcze. W sobotę drużyny zaprezentowały jurorom swoje konstrukcje cansatów i opisały założenia misji. W niedzielę małe satelity włożono do rakiety Solaris, która po południu wyniosła je wszystkie na wysokość ponad 2 kilometrów, gdzie cansaty zostały uwolnione, a następnie wylądowały na ziemi.

Misja CanSat składa się misji podstawowej, w ramach której wszystkie zespoły zbierają dane atmosferyczne – przede wszystkim temperaturę i ciśnienie. Te Informacje pozwalają przeanalizować warunki panujące podczas lotu i opadania satelity. Drugi element to specjalna misja badawczo-naukowa, przygotowywana samodzielnie przez każdy z zespołów.

Wśród finalistów znalazły się zespoły z całej Polski: PlantSAT - Koło Naukowe Elektroniki i Informatyki w Knurowie, OriSat - V Liceum Ogólnokształcące w Bielsku-Białej, DracoSat - IX Liceum Ogólnokształcące im. K. Hoffmanowej w Warszawie, StratoBUSTERS - Zespół Szkół Nr 2 im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Dębicy oraz dwie drużyny z warszawskiej Akademeia High School: AeroTrackNow oraz SpinPoint.

Drużyny zaplanowały zróżnicowane zadania. Wśród realizowanych misji znalazły się m.in.: precyzyjne śledzenie toru lotu cansata podczas opadania, przetestowanie systemu regulacji prędkości opadania z wykorzystaniem nadmuchiwanych balonów, badanie obecności cząstek biologicznych na różnych wysokościach, a także zrzut biodegradowalnego pojemnika z nasionami roślin.

Zwycięzcy konkursu CanSat 2026 zostaną wyłonieni w najbliższy piątek. Zanim to nastąpi sześć finałowych zespołów przedstawi jury wyniki misji badawczych, które przeprowadzili na Pustyni Błędowskiej oraz zaprezentuje raport końcowy.

Organizatorzy podkreślają, że konkurs daje uczniom wyjątkową szansę uczestnictwa w przygotowaniu prawdziwej misji kosmicznej tak, jak robią to inżynierowie, konstruktorzy i naukowcy w ESA czy NASA. Różnica polega na tym, że uczniowskie projekty konstruktorsko-naukowe muszą zmieścić się w cansacie wielkości puszki po napoju 0,3 l. Jego zadaniem jest przeprowadzenie badań i eksperymentów podczas lotu rakietą i w trakcie opadania na spadochronie.

Przedstawiciele CNK zaznaczają, że dzięki udziałowi w konkursie CanSat młodzież przechodzi przez wszystkie etapy projektu inżynieryjno-badawczego: od wyobrażenia sobie koncepcji misji oraz konstrukcji cansata, poprzez wybór i zaprojektowanie jego instrumentów, przez budowę i testowanie prototypów cansata, analizę zebranych danych, po pozyskiwanie partnerów i sponsorów misji oraz działania promocyjne i edukacyjne.

Nagrodą główną jest pobyt w Centrum Technologicznym ESTEC w Holandii, gdzie uczniowie towarzyszą inżynierom i naukowcom Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w ich codziennej pracy.(PAP)

kon/ akp/ lm/