O wrotach na świat dla polskiego lotnictwa: Orlińskim, Kubiaku, Breguet XIX na wrześniowej Glassówce

Wrota na świat dla polskiego lotnictwa: Orliński, Kubiak, Breguet XIX to temat najbliższej "Glassówki" – spotkania poświęconego polskim konstrukcjom lotniczym, które od wiosny 2004 roku współorganizowane jest przez Klub Miłośników Historii Polskiej Techniki Lotniczej i Stowarzyszenie Młodych Inżynierów Lotnictwa (SMIL).

Spotkanie odbędzie się w sobotę 19 września 2026 r., o godzinie 11:00, w sali A6 Wydziału Mechanicznego, Energetyki i Lotnictwa (MEiL), w budynku dawnego Instytutu Aerodynamicznego. Wejście na teren Politechniki Warszawskiej od strony ul. Nowowiejskiej 24.

Spotkanie poprowadzi Marek Rogusz – niezmordowany badacz zapomnianych historii polskiego lotnictwa, zwłaszcza z lat 1918-1945. Inżynier lotnictwa nie pracujący w wyuczonym zawodzie, ale historia polskiego lotnictwa 1918-1945 – jego maszyn i ludzi jest jego największą życiową pasją. Tropi zapomniane historie polskiego lotnictwa, pomaga w ustaleniu losów lotników oraz współpracuje przy identyfikacji polskich samolotów podczas wykopalisk archeologicznych. Autor/współautor książek, artykułów m.in. Polish Fighter Colours 1939-1947 vol. 1.

100 lat temu polscy lotnicy dokonali niemożliwego, zapisując się na stałe w historii światowego lotnictwa. Pokonali prawie 23 tys. kilometrów w otwartej kabinie, bez radia i ze zniszczonym skrzydłem.

Legendarny lot Bolesława Orlińskiego i Leonarda Kubiaka do Tokio miał zaczynać się z innego miejsca oraz na zupełnie innej maszynie. Początkowo rajd miał wystartować z Paryża i polscy lotnicy mieli lecieć francuskim samolotem Potez XXV. Jednak podczas lotu z Francji do Polski awarii uległ silnik, zmuszając załogę do awaryjnego lądowania w Czechosłowacji. Po powrocie do Polski zdecydowali się oni postawić na sprawdzonego Brégueta XIX A2 – tego samego, na którym płk Rayski wykonał rajd śródziemnomorski. Była to ulepszona wersja bombowca z I wojny światowej.

• Silnik: Lorraine-Dietrich o mocy 450 KM (możecie go zobaczyć w Silnikowni naszego Muzeum)
• Prędkość przelotowa: ok. 186 km/h
• Otwarta kabina (wyobraźcie sobie ten wiatr i zimno)
• Komunikacja odbywała się za pomocą gestów i... lusterka wstecznego. Radiostacja została wymontowana dla oszczędności wagi.

Dzisiaj wiemy, że poczciwy Bréguet udźwignął ciężar tej misji, choć jak się okazało niewiele dzieliło ich od tragedii, a po drodze nie obyło się bez trudności.

27 sierpnia 1926 roku z lotniska w Warszawie wystartował dwupłatowy samolot Bréguet 19 A2. Za jego sterami zasiadł por. pil. Bolesław Orliński, a w kabinie mechanika – sierż. Leonard Kubiak. Celem podróży było dotarcie na drugi koniec świata, do Tokio, i powrót do Polski.

Trasa prowadziła m.in. przez Moskwę, Omsk, Krasnojarsk, Irkuck i Seul, a sam lot był pełen przeciwności losu – od pękniętego zbiornika z olejem po uszkodzone skrzydło.

5 września 1926 roku polska załoga wylądowała w Tokio. Japończycy powitali ich jak bohaterów – zostali odznaczeni cesarskim Orderem Wschodzącego Słońca.

Po odpoczynku i prowizorycznych naprawach ruszyli w drogę powrotną. 25 września 1926 roku wylądowali w Warszawie.

Po 100 latach, wyczyn Orlińskiego i Kubiaka to wciąż niedościgniony symbol kunsztu, determinacji i polskiej szkoły lotniczej.
(Źródło: Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych, Muzeum Lotnictwa Polskiego)

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o samolocie RWD-13, w imieniu dr Andrzeja Glassa oraz Marka Rogusza serdecznie zapraszamy na kolejne spotkanie Miłośników Polskiej Techniki Lotniczej nazwane "Glassówką".

Spotkanie odbędzie się w sali A6 Wydziału Mechanicznego, Energetyki i Lotnictwa (MEiL), w budynku dawnego Instytutu Aerodynamicznego. Wejście na teren Politechniki Warszawskiej od strony ul. Nowowiejskiej 24.

Sporą część biuletynów z wielu poprzednich spotkań można też przeczytać na stronie: https://smil.org.pl

Nagrania ze spotkań są dostępne na serwisie youtube po wpisaniu hasła: https://youtube.com/glassowka