MNiSW analizuje pomysł utworzenia Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego w kopalni Wujek

Raport dotyczący koncepcji utworzenia Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego w katowickiej kopalni Wujek analizuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Koncepcję popularyzatora nauki Tomasza Rożka wspierają Uniwersytet Śląski, miasto Katowice i Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

O sprawie MNiSW poinformowało w piątek wieczorem na swoim profilu w portalu X. W zamieszczonym tam materiale wideo minister nauki Marcin Kulasek mówi, że podczas odwiedzin w Uniwersytecie Śląskim zapoznał się z bardzo ciekawą inicjatywą zagospodarowaniem terenu w kopalni Wujek na cele badawczo-naukowe.

- Jestem po rozmowach z Uniwersytetem Śląskim, miastem Katowice, metropolią, ale również z panem doktorem Tomaszem Rożkiem, który przedstawił mi raport dotyczący Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego na terenie kopalni Wujek - wskazuje minister. - Przyjąłem ten pomysł z bardzo dużym entuzjazmem - deklaruje.

Rektor Uniwersytetu Śląskiego prof. Ryszard Koziołek wyjaśnia, że Kopalnia Wujek ma być niedługo zamknięta i trzeba zdecydować, czy ją zasypać, zalać, czy też wykorzystać i spróbować zbudować tam nowoczesne centrum badań kosmicznych.

- Śląsk jest chyba jedynym regionem w Polsce, gdzie ludzie nie boją się maszyn. My wszyscy jesteśmy trochę górnikami, w tym rozumieniu, że żeby coś osiągnąć, trzeba zejść w głąb; że trzeba zejść w głąb, żeby pofrunąć - obrazuje rektor.

Tomasz Rożek uściśla, że pomysł dotyczy wykorzystania części infrastruktury kopalni, która jeszcze przed 100-150 laty była postrzegana jako coś nowoczesnego, innowacyjnego. Teraz ta niegdyś innowacyjna przestrzeń zarówno na powierzchni, jak i pod nią mogłaby zostać wykorzystana do rozwijania technologii kosmicznych.

Popularyzator wyjaśnia, że Śląsk jest miejscem, które urosło na technologiach i na innowacjach, ale jedne technologie pozostają, inne postępują - pojawiają się nowe.

- Kiedy coraz odważniej mówimy o tym, że będziemy próbować osiedlać się najpierw na bliższych obiektach rodzaju księżyca, a później na dalszych, to zdajemy sobie sprawę, że te pierwsze próby osadnictwa będą się dokonywać pod ziemią - tłumaczy ideę wykorzystania podziemi Wujka Tomasz Rożek.

„Razem z Uniwersytetem Śląskim, miastem Katowice, Metropolią GZM i Tomaszek Rożkiem analizujemy raport dotyczący Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego” - deklaruje we wpisie MNiSW.

Koncepcja utworzenia Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego w oparciu o infrastrukturę Wujka jest kolejnym elementem planowania przyszłości tego historycznego miejsca. Wydobycie zakończono tam w 2021 r., od 1 kwietnia br. trwa formalna likwidacja: Polska Grupa Górnicza przekazała Wujka do swojego Zakładu Likwidacji Kopalń.

Jeszcze w ub. roku współpracę ws. przyszłości terenów kopalni zadeklarowali w liście intencyjnym przedstawiciele PGG, samorządów Katowic i woj. śląskiego oraz Metropolii. W grudniu miasto ogłosiło konkurs na koncepcję urbanistyczną zagospodarowania kopalni wraz z jej szerszym otoczeniem, który rozstrzygnięto na początku kwietnia.

Autorzy zwycięskiej pracy z firmy P.A. Nova bezpośrednio przy obszarze historycznych zabudowań Wujka umieścili potencjalne funkcje naukowe i kulturalne, stwarzając też możliwość budowy nowych obiektów pod tym kątem bezpośrednio przy ich południowo-zachodnim skraju.

Zaproponowali też skupienie usług w północnej części opracowania, przylegającej do autostrady A4 i linii kolejowej w stronę Tychów, a mieszkań - na południe od kopalni. W najbardziej wysuniętej na południe części opracowania dopuścili funkcję sportową.

Na podstawie wyników konkursu kształtowane mają być dokumenty planistyczne, które zdefiniują nowe funkcje terenów, ale też ochronią dziedzictwo historycznego zakładu.

Kopalnia Wujek ma szczególne znaczenie dla historii Katowic i Polski. Górnicy, którzy strajkowali przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego, zostali brutalnie spacyfikowani 16 grudnia 1981 r. Dziewięciu z nich zginęło. Pamięć o ofiarach pielęgnuje Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, które działa w dawnych budynkach kopalni.

Obecnie dobiega końca rozbudowa jego siedziby, która ma zostać otwarta z końcem maja br. ŚCWiS, noszące też nazwę Centrum Dziewięciu z Wujka, pozyskało już dotację i przygotowuje rewitalizację dawnej łaźni łańcuszkowej, która znajduje się na terenie zakładu. To w niej górnicy protestowali przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego, odbywały się msze święte podczas strajku, a przed nią ks. Henryk Bolczyk udzielił strajkującym absolucji zbiorowej, czyli rozgrzeszenia na wypadek śmierci.

Z końcem marca br. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach wszczął procedurę objęcia ochroną konserwatorską siedemnastu historycznych zabudowań kopalni Wujek.

Potencjalne utworzenie Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego na terenie kopalni Wujek koreluje z innymi działaniami Katowic oraz Metropolii, które oficjalnie starają się o zlokalizowanie na terenie GZM Centrum Technologicznego Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA).

Rada miast i zgromadzenie Metropolii przyjęły uchwały w tej sprawie jako odpowiedzi na plany Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz podpisany list intencyjny z Rządem RP, otwierający drogę do utworzenia w Polsce nowego centrum technologicznego ESA.

W grudniu ub. roku prezydent Katowic Marcin Krupa, marszałek woj. śląskiego Wojciech Saługa oraz b. przewodniczący GZM Kazimierz Karolczak napisali do premiera Donalda Tuska sugerując, aby ośrodek ESA – w całości lub jako filia – powstał w GZM, w tym m.in. w Katowicach na terenach dawnej kopalni Wieczorek, gdzie powstaje już Hub Gamingowo-Technologiczny. (PAP)

mtb/ mro/