Wspólnie dla przyszłości Lotniska Częstochowa–Rudniki

Samorządowcy i Aeroklub Częstochowski o bezpieczeństwie, rozwoju regionu i zachowaniu lotniczego charakteru obiektu.

23 lipca 2026 roku na terenie Lotniska Częstochowa–Rudniki w Kościelcu odbyło się wspólne posiedzenie Komisji Infrastruktury, Rolnictwa i Ochrony Środowiska Rady Powiatu Częstochowskiego oraz Zarządu Aeroklubu Częstochowskiego.

Spotkanie zostało poświęcone aktualnej sytuacji lotniska, zagrożeniom dla jego dalszego funkcjonowania oraz działaniom, które powinny zostać podjęte, aby zachować lotniczy charakter tego wyjątkowego miejsca. Celem posiedzenia nie było jedynie przedstawienie problemu, lecz również wypracowanie wspólnego, ponadpartyjnego stanowiska oraz uruchomienie konkretnych działań samorządowych i państwowych.

W prezydium posiedzenia zasiedli: Mieczysław Chudzik – przewodniczący Komisji, Adam Markowski – wiceprzewodniczący Komisji, Krystian Krasiński – prezes Aeroklubu Częstochowskiego oraz Anna Messyasz – dyrektor Aeroklubu Częstochowskiego.

W spotkaniu uczestniczyli członkowie Komisji, radni powiatowi i przedstawiciele Aeroklubu, a także reprezentanci władz samorządowych: Łukasz Kot – zastępca prezydenta Miasta Częstochowy, Marcin Biernat – przewodniczący Rady Miasta Częstochowy, Jan Miarzyński – wicestarosta częstochowski, Gwidon Jelonek – członek Zarządu Powiatu Częstochowskiego, Adam Jaruga – wójt Gminy Rędziny, Sebastian Trzeszkowski – zastępca wójta oraz Mateusz Dzwonnik – przewodniczący Rady Gminy Rędziny.

Na posiedzenie licznie przybyli również członkowie Aeroklubu Częstochowskiego oraz przedstawiciele instytucji współpracujących z Aeroklubem. Obecność reprezentantów Powiatu Częstochowskiego, Gminy Rędziny i Miasta Częstochowy pokazała, że przyszłość lotniska nie jest wyłącznie wewnętrzną sprawą środowiska lotniczego, lecz zagadnieniem ważnym dla całego regionu.

Niemal sto lat historii lotnictwa częstochowskiego

W pierwszej części posiedzenia Piotr Zatoń – wiceprezes Aeroklubu Częstochowskiego przedstawił historię lotnictwa częstochowskiego. Jej początki sięgają 1928 roku, kiedy powstało lotnisko na Kucelinie. W 1945 roku utworzono Aeroklub Częstochowski, a po likwidacji lotniska na Kucelinie, związanej z rozbudową Huty Częstochowa, działalność lotniczą przeniesiono w 1957 roku do Kościelca.

Lotnisko Rudniki stało się kontynuacją wcześniejszych tradycji lotniczych regionu. Przez kolejne dziesięciolecia służyło nie tylko lotnictwu sportowemu i szkoleniowemu, ale również pełniło funkcję lotniska zapasowego dla lotnictwa wojskowego. Zachowało przy tym charakterystyczny układ infrastruktury dawnego obiektu wojskowego, w tym betonowy pas startowy, system dróg betonowych, bocznicę kolejową oraz tereny po magazynach paliw i amunicji.

Podczas posiedzenia podkreślano, że Lotnisko Rudniki nie jest zwykłą nieruchomością. Jest materialnym świadectwem niemal stu lat historii, pracy i zaangażowania kolejnych pokoleń pilotów, instruktorów, mechaników, spadochroniarzy, sportowców oraz społeczników.

Konkretny termin i realne zagrożenie

Najważniejszym powodem zwołania posiedzenia była aktualna sytuacja prawna i własnościowa lotniska.

Lotnisko zajmuje łącznie około 232,6 hektara. Aeroklub Częstochowski jest właścicielem około 7 hektarów, a kolejne około 17 hektarów pozostaje w użytkowaniu wieczystym. Około 208 hektarów, obejmujących między innymi cały betonowy pas startowy oraz znaczną część kluczowej infrastruktury, znajduje się na terenach prywatnych.

1 kwietnia 2026 roku Aeroklub Częstochowski otrzymał wypowiedzenie umowy umożliwiającej korzystanie z tych nieruchomości. Umowa obowiązuje do 31 grudnia 2026 roku. Jeżeli do tego czasu nie zostanie wypracowane trwałe rozwiązanie, od 1 stycznia 2027 roku lotnisko może utracić zdolność funkcjonowania jako pełnowartościowy obiekt operacyjny.

Betonowy pas startowy nie jest jedynie jednym z elementów infrastruktury. To właśnie on umożliwia wykonywanie szerszego zakresu operacji, przyjmowanie określonych typów statków powietrznych oraz realizację zadań szkoleniowych, ratowniczych, logistycznych i przeciwpożarowych. Utrata dostępu do pasa oznaczałaby konieczność zmiany instrukcji operacyjnej lotniska oraz modyfikacji posiadanego certyfikatu.

Lotnisko Rudniki jest obecnie publicznym lotniskiem o ograniczonej certyfikacji, wpisanym do rejestru lotnisk cywilnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego pod numerem 58.

Lotnisko służące mieszkańcom i całemu regionowi

W kolejnej części spotkania przedstawiono skalę działalności Aeroklubu Częstochowskiego. Organizacja zrzesza wielu członków i każdego roku szkoli około 50–60 osób w zakresie lotnictwa szybowcowego, samolotowego, spadochronowego oraz bezzałogowych statków powietrznych.

Część absolwentów kontynuuje naukę w Lotniczej Akademii Wojskowej w Dęblinie, a następnie zasila kadry lotnictwa wojskowego i cywilnego. Aeroklub współpracuje również z Technicznymi Zakładami Naukowymi w Częstochowie, wspierając rozwój młodzieży zainteresowanej zawodami lotniczymi i technicznymi.

Zawodnicy związani z Aeroklubem zdobyli ponad 100 medali mistrzostw świata i Europy. Na lotnisku organizowane są wydarzenia o randze krajowej i międzynarodowej: mistrzostwa świata i mistrzostwa Polski w szybownictwie, zawody akrobacyjne, AirShow Rudniki, Lotniczy Dzień Dziecka, Święto Latawca oraz liczne przedsięwzięcia edukacyjne i społeczne.

Wydarzenia te promują Gminę Rędziny, Powiat Częstochowski, Miasto Częstochowę oraz całe województwo śląskie. Przyciągają zawodników, turystów, media, organizacje społeczne i miłośników lotnictwa z Polski oraz zagranicy. Lotnisko jest więc nie tylko miejscem startów i lądowań, ale również narzędziem edukacji, aktywizacji mieszkańców, promocji i rozwoju gospodarczego regionu.

Ochrona przeciwpożarowa, wojsko, drony i ratownictwo

Szczególną uwagę poświęcono roli lotniska w systemie bezpieczeństwa mieszkańców i odporności regionu. Temat referował Marek Iwiński – kierownik ochrony lotniska i członek Zarządu Aeroklubu Częstochowskiego.

Od wczesnej wiosny do jesieni na terenie lotniska funkcjonuje Leśna Baza Lotnicza, w której stacjonuje samolot gaśniczy PZL M18 Dromader. Jego zadaniem jest szybkie reagowanie na pożary lasów. Lokalizacja bazy w Rudnikach pozwala objąć krótkim czasem dolotu rozległy obszar województwa. Rezygnacja z bazy oznaczałaby powstanie znacznie większej luki w systemie ochrony przeciwpożarowej.

Lotnisko jest również wykorzystywane podczas ćwiczeń Jednostki Wojskowej Komandosów z Lublińca. Utrata pełnej zdolności operacyjnej obiektu mogłaby w praktyce uniemożliwić dalszą realizację wielu takich przedsięwzięć.

Rudniki mogą być także miejscem szkolenia operatorów dronów oraz prowadzenia testów nowych konstrukcji bezzałogowych statków powietrznych. Kompetencje związane z dronami mają coraz większe znaczenie nie tylko dla rynku cywilnego, ale również dla ratownictwa, administracji, ochrony infrastruktury i bezpieczeństwa państwa.

W prezentacji dotyczącej roli EPRU wskazano również możliwość wykorzystania lotniska na potrzeby ochrony ludności i obrony cywilnej. Teren może służyć jako miejsce organizacji zaplecza magazynowego, miasteczka namiotowego, punktu ewakuacji medycznej, szpitala polowego, lotów rozpoznawczych, transportu medycznego MEDEVAC oraz działań humanitarnych i logistycznych.

Potencjał lotniska w formule dual-use

Uczestnicy spotkania zwracali uwagę, że najbardziej racjonalnym kierunkiem rozwoju obiektu może być model dual-use, łączący codzienne wykorzystanie cywilne z możliwością użycia lotniska na potrzeby bezpieczeństwa państwa.

W czasie pokoju Rudniki mogłyby nadal służyć szkoleniu pilotów, działalności sportowej, edukacyjnej, przeciwpożarowej i społecznej. W sytuacji kryzysowej obiekt mógłby stanowić zapasową infrastrukturę dla służb ratowniczych, Sił Zbrojnych, transportu medycznego, operacji humanitarnych oraz ochrony ludności.

Takie rozwiązanie pozwoliłoby zachować społeczny i cywilny charakter lotniska, a jednocześnie włączyć je do systemu odporności regionu i państwa. Istniejącej infrastruktury, obejmującej ponad 230 hektarów terenu i betonowy pas startowy, nie da się odtworzyć w krótkim czasie. Budowa podobnego obiektu od podstaw oznaczałaby wieloletnie procedury, ogromne nakłady finansowe i konieczność znalezienia odpowiedniego terenu.

Wspólne działania przed 31 grudnia 2026 roku

W trakcie posiedzenia omówiono możliwe warianty zabezpieczenia przyszłości lotniska. Wśród rozważanych rozwiązań znalazły się między innymi:

• zakup całości lub części terenów przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego lub powołanie spółki celowej;
• zawarcie długoterminowej umowy dzierżawy lub użyczenia, gwarantującej dostęp do pasa startowego;
• objęcie terenów ochroną planistyczną;
• wpisanie lotniska do dokumentów strategicznych dotyczących obronności, transportu, ochrony ludności i zarządzania kryzysowego;
• powołanie zespołu roboczego z udziałem administracji rządowej, samorządów i środowiska lotniczego.

Spotkanie stało się podstawą do wypracowania wspólnego stanowiska Komisji Infrastruktury, Rolnictwa i Ochrony Środowiska Rady Powiatu Częstochowskiego oraz Zarządu Aeroklubu Częstochowskiego. Dokument wskazuje na konieczność pilnego zainteresowania sprawą władz państwowych oraz podjęcia skoordynowanych działań z udziałem samorządów, administracji rządowej i przedstawicieli lotnictwa.

Termin 31 grudnia 2026 roku jest datą graniczną. Dlatego działania formalne, prawne i organizacyjne muszą zostać rozpoczęte natychmiast.

To wspólna odpowiedzialność

Przyszłość Lotniska Częstochowa–Rudniki nie powinna być przedmiotem sporu politycznego. To sprawa bezpieczeństwa mieszkańców, ochrony ludności, szkolenia młodzieży, rozwoju lotnictwa, promocji regionu oraz zachowania infrastruktury, która może mieć znaczenie dla całego państwa.

Lotnisko Rudniki to część historii regionu częstochowskiego i dorobek wielu pokoleń. Raz zlikwidowanego pasa startowego i raz zabudowanego terenu nie będzie można łatwo odzyskać.

Dlatego samorządowcy, przedstawiciele Aeroklubu i środowiska lotniczego apelują o odpowiedzialne, ponadpartyjne współdziałanie oraz wypracowanie rozwiązania, które pozwoli zachować Lotnisko Częstochowa–Rudniki jako nowoczesny ośrodek lotnictwa cywilnego, szkoleniowego, sportowego i rekreacyjnego, a jednocześnie jako ważny element systemu bezpieczeństwa i odporności regionu.

Kilometr drogi może prowadzić donikąd – kilometr pasa to okno na świat.

Na zakończenie Aeroklub Częstochowski zwraca się z prośbą o wsparcie działań na rzecz zachowania Lotniska Częstochowa–Rudniki poprzez podpisanie petycji: https://www.petycjeonline.com/uratujmy_lotnisko_rudniki_zanim_bdzie_za_pono