Nowy, lotny eksponat w Muzeum Lotnictwa Polskiego – jeden z 2 na świecie

Po kilku miesiącach pracy szybowiec PW-2D Gapa został pomyślnie oblatany. Tym samym Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie ma kolejny latający eksponat jeden z dwóch obecnie latających szybowców tego typu.

Powrót do lotu po blisko 20 latach

Egzemplarz PW-2D Gapa SP-3515 (numer fabryczny U-04, rok produkcji 1991) został oblatany przez Januarego Romana 16 lutego 1991 roku. Do Muzeum został przekazany w 2006 roku przez Aeroklub Podkarpacki jako sprawny technicznie, jednak niezdatny do wykonywania lotów. Szybowiec był wcześniej używany przez Stowarzyszenie Lotnicze Bractwo Podwójnej Mewy.

Po niemal dwóch dekadach magazynowania, w 2025 roku rozpoczęto szeroko zakrojone prace remontowo-konserwatorskie mające na celu przywrócenie szybowcowi sprawności lotnej.

Po ich zakończeniu szybowiec uzyskał nowy znak rejestracyjny SP-GMLP i zdatność do lotu w kategorii K6E Eksperymentalna, UL-G Ultralekki szybowiec.

Pomyślny oblot stanowi symboliczne zwieńczenie ogromnej pracy wykonanej przez specjalistów Muzeum oraz wszystkich osób zaangażowanych w projekt przywrócenia szybowca do stanu lotnego.

Od studenckiego projektu do seryjnej produkcji

PW-2 Gapa to polski szybowiec szkolno-treningowy opracowany w latach 80. XX wieku na Politechnice Warszawskiej przez zespół konstruktorski kierowany przez prof. Władysława Okarmusa. Konstrukcja została zaprojektowana jako nowoczesny, lekki i ekonomiczny szybowiec przeznaczony do szkolenia podstawowego. Dzięki charakterystycznej sylwetce oraz bardzo dobrym właściwościom pilotażowym Gapa stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich konstrukcji szybowcowych końca XX wieku.

Historyczny pierwszy oblot szybowca wykonał pilot doświadczalny January Roman 25 lipca 1985 roku w Warszawie na egzemplarzu U-02. Drugi prototyp oblatano 18 grudnia 1985 roku. Łącznie podczas prób wykonano 85 lotów w czasie 25 godzin. Już rok później szybowiec uzyskał Świadectwo Typu Sprzętu Lotniczego, co otworzyło drogę do rozpoczęcia produkcji seryjnej.

W sierpniu 1986 roku Gapa została wykorzystana podczas szkolenia studentów Politechniki Warszawskiej w szkole szybowcowej „Żar”, wykonując około 500 lotów szkoleniowych wraz z lotami instruktorskimi. Konstrukcja szybko zdobyła również uznanie środowiska lotniczego – w 1987 roku podczas wystawy polskich konstrukcji lotniczych zbudowanych poza przemysłem, zorganizowanej na Politechnice Warszawskiej, szybowiec zdobył pierwsze miejsce.

Polska konstrukcja, która trafiła za ocean

Produkcją seryjną zajęły się Doświadczalne Warsztaty Lotniczych Konstrukcji Kompozytowych oraz Politechnika Warszawska. W kolejnych latach konstrukcja była rozwijana i modernizowana.

Łącznie wyprodukowano jedynie 19 egzemplarzy szybowca PW-2 Gapa, co dziś czyni tę konstrukcję wyjątkowo rzadką. Polskie szybowce trafiły również za granicę – m.in. 6 szt. do Stanów Zjednoczonych, 3 szt. do Japonii, 1 szt. do Meksyku oraz 2 szt. do Kolumbii.

Ochrona dziedzictwa poprzez przywracanie do lotu

Od teraz muzealna Gapa będzie uczestniczyć w pokazach i plenerowych wydarzeniach lotniczych jako żywe świadectwo historii polskiego szybownictwa. Publiczność będzie miała okazję zobaczyć nie tylko samą konstrukcję, ale również jej możliwości lotne – dokładnie tak, jak prezentowały się one przed laty.

Przywrócenie szybowca PW-2D Gapa do stanu lotnego to kolejny przykład działań Muzeum Lotnictwa Polskiego na rzecz aktywnej ochrony dziedzictwa lotniczego – nie tylko poprzez zachowanie historycznych statków powietrznych, ale również poprzez przywracanie ich do życia w powietrzu.

Co ciekawe, odwiedzający Muzeum Lotnictwa Polskiego mogą zobaczyć również inny egzemplarz szybowca PW-2 Gapa. Jeden z prototypów konstrukcji, pieczołowicie odrestaurowany jako eksponat statyczny, prezentowany jest na wystawie „Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne”, otwartej w nowym hangarze Muzeum pod koniec sierpnia 2025 roku.