Kontrakt Branżowy dla Przemysłu Lotniczego, w świetle "Polityki rozwoju lotnictwa cywilnego w Polsce do 2035 r. z perspektywą do 2050 r."

Zapraszamy do lektury artykułu "Kontrakt Branżowy dla Przemysłu Lotniczego, w świetle »Polityki rozwoju lotnictwa cywilnego w Polsce do 2035 r. z perspektywą do 2050 r.«". Całość została przygotowana przez Grzegorza Brychczyńskiego, eksperta lotniczego Krajowej Sekcji Lotniczej SITK RP.

Kontrakt Branżowy dla Przemysłu Lotniczego, to sytuacja na 27 września 2026 r. jest już znacznie bardziej zaawansowana niż rok temu.

Kiedy może powstać?

Nie został jeszcze podpisany, ale prace z wielkim mozołem i w pocie czoła były przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią "do końca 2025 r."?

W maju 2025 r. wiceminister Michał Jaros zapowiadał, że kontrakt zostanie podpisany jeszcze w 2025 r., a nawet wskazywano możliwość zakończenia prac w czerwcu.

Interpelacja 28-10-2025 nr 13231
Z przekazanych przez branżę materiałów wynika, iż mimo przeprowadzonych konsultacji i przekazania zweryfikowanej propozycji kontraktu branżowego, brak jest widocznych postępów w zakresie przyjęcia wspólnych deklaracji oraz określenia zasad wdrażania zaplanowanych działań. Wobec strategicznego znaczenia sektora lotniczego dla rozwoju gospodarczego, technologicznego i eksportowego Polski, niezbędne jest zapewnienie pełnej koordynacji międzyresortowej i transparentności procesu uzgodnień.

Tak się jednak nie stało. W grudniu 2025 r. Ministerstwo informowało, że prace nad kontraktem trwają już ponad trzy lata, a równolegle przygotowywana jest Rada Przemysłu Lotniczego.

No i mamy sukces !

Rada Przemysłu Lotniczego już działa.
Na pierwszym posiedzeniu 23 września 2026 r. wskazano trzy pierwsze obszary jej prac:
•    B+R i rozwój technologiczny,
•    kompetencje i kadry,
•    promocja zawodów lotniczych.

MRiT określa Kontrakt Branżowy jako instrument mający identyfikować i usuwać bariery rozwojowe oraz tworzyć warunki dla długookresowej konkurencyjności i innowacyjności przemysłu lotniczego.

Na podstawie obecnego stanu prac bardziej realistyczny jest termin 2027 r. niż jeszcze 2026 r. Nie znalazłem jednak aktualnego, oficjalnego terminu podpisania kontraktu, więc nie należy przedstawiać tej daty jako decyzji rządu.

Obecna konstrukcja sugeruje, że kontrakt powinien być czymś więcej niż tylko deklaracją finansowania. Według zasad MRiT ma określać konkretne cele, rezultaty, zobowiązania administracji i przedsiębiorców oraz okres realizacji.

Czyżby skończono z SILOSOWOŚCIĄ RESORTOWĄ ?

Warto też zauważyć, że równolegle Ministerstwo Infrastruktury przygotowuje diagnozę rynku lotniczego do nowej „Polityki rozwoju lotnictwa cywilnego w Polsce do 2035 r. z perspektywą do 2050 r.”

To daje możliwość powiązania trzech dokumentów: Polityka Lotnicza MI + Kontrakt Branżowy MRiT + Komponent GA.

Wiekopomny dokument "Kontrakt branżowy" powinien stać się miejscem, w którym zostanie wpisany mechanizm rozwoju krajowych zdolności przemysłu lotniczego, w tym małych i średnich producentów, B+R, szkolenia, technologii oraz łańcucha dostaw. Pożyjemy – zobaczymy, o ile Polski Przemysł Lotniczy "nie wyzionie ducha".

Trzeba jednak zwrócić uwagę na jedną rzecz: oficjalna koncepcja kontraktu branżowego MRiT nie zakłada po prostu wynegocjowania przez branżę określonej kwoty z budżetu państwa - czytaj zamówień publicznych. Chodzi o uzgodnienie konkretnych mechanizmów współpracy państwa i przemysłu.

Czy wystarczy oliwy i oliwiarek ( choćby ręcznych) do przeciwdziałania skutków tarcia i iskrzeniu poszczególnych elementów KONTRAKTU?

Dlatego obecny moment – jesień 2026 r. – może być bardzo dobry, aby środowisko lotnicze przedstawiło Radzie Przemysłu Lotniczego propozycję, aby w Kontrakcie Branżowym znalazł się osobny komponent GA.

Proponowane miejsce w Kontrakcie Branżowym

Komponent GA powinien zostać zapisany jako jeden z wydzielonych programów wykonawczych Kontraktu Branżowego dla Przemysłu Lotniczego 2027–2035, a nie jako odrębny, konkurencyjny wobec przemysłu lotniczego program.

Jego podstawą powinno być założenie: "GA o MTOW do 5700 kg jako przemysłowa i technologiczna baza rozwoju polskiego sektora lotniczego".

Tak skonstruowany komponent łączy przemysł, B+R, szkolenie, certyfikację, MŚP, infrastrukturę i eksport, a więc odpowiada logice Kontraktu Branżowego jako instrumentu współpracy państwa i branży.

Do 2035 r. Polska powinna posiadać zdolność do zaprojektowania, certyfikowania, uruchomienia produkcji i eksportu wybranych kategorii statków powietrznych GA oraz kluczowych komponentów i technologii. Celem powinno być stworzenie jednej ścieżki projektu – od pomysłu i B+R do certyfikowanego produktu i eksportu.

Aby tak się stało rekomenduję porozumienie ponad podziałami zobowiązania stron:

I.    Administracja publiczna:
•    identyfikacja i usuwanie barier regulacyjnych;
•    stworzenie koordynowanego systemu instrumentów finansowych;
•    wsparcie B+R i certyfikacji zamówieniami rządowymi;
•    ułatwienie współpracy przemysłu z nauką;
•    monitorowanie realizacji celów Komponentu GA.

II.    Przemysł:
•    tworzenie konsorcjów projektowych;
•    współfinansowanie projektów;
•    tworzenie miejsc praktycznej nauki zawodu;
•    rozwój krajowych łańcuchów dostaw;
•    zwiększanie nakładów na B+R;
•    komercjalizacja opracowanych technologii.

III.    Mierzalne rezultaty 2035
Kontrakt powinien zawierać mierniki, m.in.:
•    liczba nowych krajowych konstrukcji GA;
•    liczba certyfikowanych produktów;
•    liczba demonstratorów technologii;
•    wartość prywatnych i publicznych nakładów B+R;
•    liczba nowych miejsc pracy;
•    liczba absolwentów kierowanych do przemysłu;
•    liczba przedsiębiorstw uczestniczących w programach;
•    wartość eksportu produktów GA;
•    udział krajowych dostawców w łańcuchach wartości;
•    liczba projektów dual-use.

Cel nadrzędny

Grzegorz Brychczyński
KRAJOWA SEKCJA LOTNICZA
Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP