80 lat DHC-1 Chipmunk: niezwykła historia polskiej myśli technicznej.

Popularny na YT kanał Zabytki Nieba prowadzony przez Marka Siutę i Jacek Mainka, udostępnili film o historii samolotu DHC-1 Chipmunk. Dokładnie 22 maja 2026r. samolot obchodzi 80-lecie oblotu i był najliczniej produkowanym samolotem zaprojektowanym przez Polaka, inżyniera Wsiewołoda Jakimiuka.

Uwaga techniczna: Na niektórych przeglądarkach film włącza się z angielskim dubbingiem. Należy kliknąć kółko zębate po prawej na dole strony i wybrać Audio Track: Polish original.

Jakimiuk, wcześniej związany z przedwojennymi zakładami PZL, po wojnie stworzył w Kanadzie zespół polskich konstruktorów, a Chipmunka opracował wspólnie z Wiesławem Stępniewskim jako nowoczesny metalowy samolot szkolny dla De Havilland Canada.

Maszyna została oblatana 22 maja 1946 roku i szybko zdobyła uznanie dzięki swojej zwrotności, dobrej widoczności oraz bezpiecznym właściwościom pilotażowym.

Jacek Mainka, właściciel jedynego latającego w Polsce egzemplarza Chipmunka, opowiada między innymi o silniku De Havilland Gipsy Major, jego systemie smarowania, mechanicznym sterowaniu zapłonem oraz historycznych metodach rozruchu z użyciem ładunków prochowych.

Wyjaśnia także rozwiązania zabezpieczające przed oblodzeniem gaźnika, konstrukcję awaryjnego zrzutu kabiny i systemy zwiększające bezpieczeństwo załogi podczas kapotażu.

Sporo uwagi poświęca również aerodynamice samolotu, tłumacząc działanie elementów poprawiających wyprowadzanie z korkociągu oraz systemów ostrzegających pilota przed przeciągnięciem. W filmie pokazano też proste, ale niezwykle trwałe rozwiązania konstrukcyjne, takie jak mechaniczne wskaźniki paliwa czy gumowe elementy amortyzujące podwozie. Chipmunki były przez dekady używane do szkolenia pilotów w Wielkiej Brytanii i Kanadzie, a do dziś wykorzystywane są przez RAF do treningu pilotów historycznych Spitfire’ów i Hurricane’ów.

Całość jest jednocześnie hołdem dla polskich konstruktorów lotniczych, których wkład w rozwój światowego lotnictwa pozostaje mało znany w Polsce.

Polecamy ten krótki, momentami zabawny film.