Błędy w planie lotu ICAO a bezpieczeństwo lotów RVSM

Urząd Lotnictwa Cywilnego - granatowe tło

Urząd Lotnictwa Cywilnego poinformował, że w ostatnim okresie Eurocontol-a (European Organization for the Safety of Air Navigation – Europejska Organizacja do Spraw Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej) kilkakrotnie zgłaszała błędy w działaniu polskich operatorów lotnictwa ogólnego w zakresie związanym z bezpieczeństwem wykonywania lotów w przestrzeni powietrznej ze zredukowanymi minimami separacji pionowej (Reduced Vertical Separation Minima – RVSM).

Za monitorowanie poziomu ryzyka technicznego i operacyjnego w przestrzeni RVSM regionu Europy odpowiedzialna jest Europejska Regionalna Agencja Monitorująca (European Regional Monitoring Agency – EUR RMA) ustanowiona przez ICAO (International Civil Aviation Organization – Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego) i działająca w strukturach EUROCONTROL-i. Nieprawidłowości zgłoszone przez Eurocontrol-ę dotyczyły niepotwierdzonego statusu RVSM samolotów lotnictwa ogólnego.

Status taki jest potwierdzany przez właściwy organ, którym zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 965/2012 w przypadku operacji niezarobkowych wykonywanych przy użyciu:

• skomplikowanych statków powietrznych z napędem silnikowym (NCC.GE.100) jest organ wyznaczony przez państwo członkowskie, w którym znajduje się główne miejsce prowadzenia działalności przez operatora, w którym prowadzi on oficjalną działalność lub posiada siedzibę bądź miejsce pobytu;

• statków powietrznych innych niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym (NCO.GEN.100):

a) jest organ wyznaczony przez państwo członkowskie, w którym statek powietrzny jest zarejestrowany.
b) jeżeli statek powietrzny jest zarejestrowany w państwie trzecim, jest organ wyznaczony przez państwo członkowskie, w którym znajduje się główne miejsce prowadzenia działalności przez operatora, w którym prowadzi on oficjalną działalność lub posiada siedzibę bądź miejsce pobytu.

W przypadkach, o których mowa organem tym jest Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Aktualny status RVSM jest zgłaszany EUR RMA po wydaniu operatorowi zatwierdzenia szczególnego RVSM zgodnie z wymogiem SPA.RVSM.100 Załącznika V Rozporządzenia Komisji (UE) nr 965/2012. Możliwe jest to dopiero po wystąpieniu tych operatorów do Prezesa ULC z właściwym wnioskiem i spełnianiu przez operatora oraz użytkowany przez niego statek powietrzny wymagań określonych w tym Rozporządzeniu.

EUR RMA okresowo kontroluje również plany lotów składane służbom ruchu lotniczego, stąd też zastrzeżenia wobec niektórych operatorów, którzy przy braku zatwierdzenia RVSM deklarują jego posiadanie (litera „W” w polu 10 planu lotu ICAO).

Wzór planu lotu ICAO

Wzór formularza planu lotu oraz informacje na temat sposobu jego wypełniania są zawarte w instrukcji „Procedury Służb Żeglugi Powietrznej – Zarządzanie Ruchem Lotniczym” (ICAO Doc 4444, Rozdział 4, Ogólne przepisy dla Służb Ruchu Lotniczego oraz Dodatek 2).

W związku z otrzymanymi od Eurocontrol-i informacjami, Prezes ULC jest zobowiązany do podjęcia działań, których pierwszym etapem jest wezwanie operatora do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie. Operatorzy w odpowiedzi wskazują najczęściej, że:

• podczas szkolenia na określony typ statku powietrznego otrzymali od producenta samolotu informacje o zgodności samolotu z RVSM,

• składanie planu lotu odbywa się za pośrednictwem aplikacji elektronicznej, której aktualizacja przywraca ustawienia domyślne uwzględniające zdolność samolotu do wykonywania lotów w przestrzeni RVSM, oraz

• samolot nie wykonywał „całych” lotów w przestrzeni RVSM, natomiast miały miejsce przypadki, że „wlatywał” w tę przestrzeń „na prośbę” kontrolerów lotu „w celu zapewnienia separacji od innych statków powietrznych lub w celu ominięcia chmur, które mogłyby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lotu”.

Biorąc powyższe wyjaśnienia należy zaznaczyć, że:

• producent statku powietrznego może informować o wyposażeniu statku powietrznego zgodnym ze standardami typu i konstrukcji, spełniającym kryteria zdatności w zakresie RVSM, nie może jednak przekazywać takich informacji o zatwierdzeniu RVSM, które jest wydawane na wniosek operatora przez właściwy organ,

• składanie planu lotu z wykorzystaniem aplikacji elektronicznych i korzystanie z udogodnień, które one oferują, nie zwalnia operatora z obowiązku weryfikacji prawidłowości wypełnienia formularza,

• kontrolerzy ruchu nie mając w planie lotu przedstawianym organowi ruchu lotniczego, deklaracji operatora w zakresie dopuszczenia do wykonywania lotów w przestrzeni RVSM (brak litery „W” w polu 10 planu lotu), nie powinni żądać zmiany wysokości lotu poprzez nakazanie wznoszenia do poziomu 290 lub wyższego, nawet w przypadkach wynikających z bieżących warunków ruchu lub warunków meteorologicznych w przestrzeni powietrznej; w przypadku zaistnienia jednak takiej sytuacji, załoga statku powietrznego musi zameldować kontrolerowi brak dopuszczenia do wykonywania lotów w przestrzeni RVSM (zgodnie z procedurami łączności i obowiązującą frazeologią), a kontroler ruchu lotniczego powinien wyraźnie potwierdzić otrzymanie takiej informacji od załogi.

Błędna deklaracja RVSM w planie lotu, wprowadza w błąd kontrolerów służb ruchu lotniczego i w konsekwencji może prowadzić do:
• nieporozumień w komunikacji pilot – kontroler lotów,
• konieczności składania wyjaśnień przez operatora,
• naruszenia obowiązku bezpiecznej eksploatacji statku powietrznego,
• zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lotniczego,
• umieszczenia statku powietrznego w biuletynie EUR RMA,
• dodatkowych inspekcji na płycie statku powietrznego (RAMP),
• nałożenia kar pieniężnych na operatora.

Zgodnie z pkt. pkt 2.5.2.7, Załącznika 6, część II do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym:

W lotach w wyznaczonej części przestrzeni powietrznej, w której na podstawie regionalnych uzgodnień dotyczących żeglugi powietrznej, ma zastosowanie zredukowane minimum separacji pionowej (RVSM) 300 m (1.000 ft) między poziomami lotu 290 i 410 włącznie, samolot:
a) będzie wyposażony w urządzenia zdolne:
      1) wskazywać załodze utrzymywany poziom lotu;
      2) automatycznie utrzymywać wybrany poziom lotu;
      3) ostrzegać załogę lotniczą o odejściu od wybranego poziomu lotu; oraz
      4) automatycznie przekazywać informacje o wysokości ciśnieniowej; a także
b) dopuszczony będzie przez Państwo Rejestracji do użytkowania w tej przestrzeni powietrznej;
c) zademonstruje osiągi nawigacji pionowej zgodnie z Załącznikiem 2.

Zgodnie z Artykułem 5, ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) NR 965/2012 operatorzy przestrzegają przepisów załącznika V (Szczególne zatwierdzenia), podczęść D (Operacje w przestrzeni powietrznej ze zredukowanymi minimami separacji pionowej (RVSM)) podczas eksploatacji samolotów i śmigłowców wykorzystywanych do operacji w przestrzeni powietrznej ze zredukowanymi minimami separacji pionowej (RVSM).

W polu „10” planu lotu ICAO operator deklaruje „wyposażenie i możliwości”, przy czym pojęcie „możliwości” obejmuje następujące elementy:
• obecność na pokładzie statku powietrznego odpowiedniego i sprawnego wyposażenia,
• zgodność kwalifikacji załogi z wyposażeniem i możliwościami, oraz
• w stosownym przypadku, zatwierdzenie właściwego nadzoru lotniczego.

Operatorzy, którzy nie stosują się do wyżej wymienionych wymogów, zgodnie z Ustawą z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze podlegają karom pieniężnym.

Źródło: Urząd Lotnictwa Cywilnego
comments powered by Disqus