Zaproszenie na debatę "Wprowadzenie samolotów Suchoj Su-20/22 do Lotnictwa Polskiego"

Muzeum Wojska Polskiego oraz Klub Miłośników Modelarstwa Redukcyjnego "Pancelot" zapraszają na kolejne spotkanie z cyklu debat poświęconych historii techniki wojskowej i modelarstwu, które odbędzie się 15 maja 2026 r., o godzinie 18:00 w Centrum Edukacji Historyczno-Patriotycznej (Budynek nr 5) na Cytadeli Warszawskiej, ul. Piotra Ściegiennego 3.

Temat debaty: "Wprowadzenie samolotów Suchoj Su-20/22 do Lotnictwa Polskiego"

Spotkanie poprowadzi wyjątkowy prelegent, gen. bryg. pil. w st. spocz. dr Zenon Smutniak, pilot wojskowy klas mistrzowskiej z nalotem ponad 2100 godzin i ekspert lotnictwa. Podzieli się swoją wiedzą oraz doświadczeniami związanymi z eksploatacją jednych z najbardziej charakterystycznych samolotów bojowych w historii polskiego lotnictwa.

Samoloty Suchoj Su-20 zostały zakupione w 1974 r. i były to pierwsze samoloty ze zmienną geometrią skrzydeł wyeksportowane przez ZSRR do państw należących do Układu Warszawskiego (wcześniej dostarczono je arabskim sojusznikom). Pierwszą i jedyną jednostką Wojska Polskiego, która została wyposażona w Su 20, była 7 Brygada Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego w Powidzu. Wskutek zmian struktury wojsk lotniczych, brygada później była przeformowana w pułk, a następnie w eskadrę, jednak macierzystą bazą Su-20 był zawsze Powidz. Pierwsze 6 egzemplarzy Su-20 trafiło do Polski w 1974 roku. 22 lipca tegoż roku zostały zaprezentowane na defiladzie w Warszawie z okazji XXX-lecia PRL. Reszta dotarła w 1976 roku. Polsce dostarczono ogółem 27 egzemplarzy, w tym kilka w wersji rozpoznawczej. 27. samolot otrzymano jako rekompensatę za samolot utracony. Używane były do lutego 1997 roku. Obecnie 13 samolotów pełni rolę eksponatów ustawionych na terenie jednostek wojskowych, w miejscach publicznych i krajowych muzeach.

Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX w. Polska zakupiła 90 maszyn operacyjnych w wersji Su-22M4 oraz 20 szkolno-bojowych w wersji Su-22UM3K. Pierwszy Su-22 (wersja M4, numer 3005) wylądował w Polsce 28 sierpnia 1984 roku. W latach 90 XX w. polskie Su-22 nie przechodziły istotniejszej modernizacji, jedynie doposażono je w nowe systemy nawigacyjne i zwiększające bezpieczeństwo lotów (lampy antykolizyjne, odbiorniki systemów TACAN i VOR/ILS, odbiornik cywilnego systemu GPS Trimble, transponder systemu identyfikacji swój-obcy Supraśl). Wlatach 2015-2017 WZL nr 2 w Bydgoszczy wyremontowały łącznie 18 maszyn (12 jednomiejscowych Su-22M4 i 6 dwumiejscowych Su-22UM3K), co przedłużyło ich żywotność o ok. 10 lat. We wrześniu 2025 r. odbył się pożegnalny lot trzech Su-22 - maszyny zakończyły swoją służbę.

Samoloty Su-20 i Su-22 przez dekady stanowiły ważny element wyposażenia polskich sił powietrznych, stając się symbolem lotnictwa uderzeniowego okresu zimnej wojny.

Spotkanie będzie doskonałą okazją, aby poznać kulisy ich wprowadzenia do służby, znaczenie operacyjne oraz realia codziennej służby pilotów.

Wstęp wolny.

Zapraszamy pasjonatów historii wojskowości, lotnictwa, modelarstwa oraz wszystkich zainteresowanych dziejami Wojska Polskiego. Nie przegapcie okazji do spotkania z wyjątkowym gościem i wysłuchania fascynującej opowieści o polskim lotnictwie wojskowym.

Do zobaczenia na Cytadeli!