Rocznica zwycięstwa polskiej załogi na międzynarodowych zawodach lotniczych Challenge 1934

Zwycięzcy Challenge 1934 - Jerzy Bajan i Gustaw Pokrzywka przed RWD-9S (fot.Unknown author/Domena publiczna/Wikimedia Commons)

Dziś mija 86 lat od zwycięstwa polskiej załogi w składzie pilot Jerzy Bajan i mechanik Gustaw Pokrzywka na samolocie RWD-9 podczas prestiżowych międzynarodowych zawodów lotniczych Challenge 1934.

Międzynarodowe Zawody Samolotów Turystycznych "Challenge" to międzynarodowa impreza organizowana przez Międzynarodową Federację Lotniczą (FAI) przed II wojną światową. Zawody te przewidziane były jako konkurs samolotów turystycznych. Stałym punktem zawodów Challenge był lot okrężny dookoła Europy. W pozostałych etapach m.in. oceniano poziom techniczny konstrukcji samolotów, przeprowadzano próby zużycia paliwa, próby szybkiego uruchomienia silnika, oceniano czas i sposób składania i rozkładania skrzydeł.

Zawody z roku 1934 organizował Aeroklub Polski, ponieważ ekipa polski – Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura – zwyciężyła w ich poprzedniej edycji. Zasady konkursu ogłoszono w czerwcu 1933 roku.


Ceremonia otwarcia Challenge 1934 na lotnisku mokotowskim w Warszawie. Po lewej: zespół polski (samoloty RWD-9 i PZL.26), pośrodku: zespół czechosłowacki (samoloty RWD-9 oraz dwa Aero A.200), po prawej: zespół niemiecki (Bf 108, Klemm Kl 36, Fieseler Fi 97). Zespół włoski jeszcze nie dotarł.
(fot. Polish photographer/Domena publiczna/Wikimedia Commons)

Tak jak w przypadku poprzednich edycji, tak i te zawody składały się z trzech osobno punktowanych konkurencji: prób technicznych samolotów, próby szybkości maksymalnej oraz lotu okrężnego wokół Europy. Jego trasa liczyła ponad 9,5 tys. km i została wytyczona wokół Europy i północnej Afryki. Załogi w czasie rajdu wykonywały 27 lądowań na wyznaczonych lotniskach. Jako że głównym celem zawodów była stymulacja rozwoju lotnictwa turystycznego, tym razem nacisk w ocenianiu wyników położono na wydajność i jakość samolotów biorących w nich udział. Jednakże to jednostkowe umiejętności pilotów okazały się rozstrzygające.

Polskę reprezentowało 11 załóg latających na samolotach RWD-9 (6 maszyn) i PZL-26 (5 maszyn), skonstruowanych specjalnie na zawody Challenge w oparciu o RWD-6 i PZL-19.


RWD-9 Jerzego Bajana podczas próby składania skrzydeł. W trakcie prób technicznych samolot otrzymał 427 pkt,
co uplasowało go na 5 pozycji. (fot. Unknown author/Domena publiczna/Wikimedia Commons)

Challenge 1934 zakończyły się zwycięstwem ekipy polskiej. Ceremonia zamknięcia zawodów odbyła się zaraz po próbie szybkości maksymalnej, która miała miejsce 16 września 1934 r. Zwycięzcami klasyfikacji generalnej była polska załoga w składzie: pilot Jerzy Bajan i mechanik Gustaw Pokrzywka. Sukces nie był wyłącznie wynikiem ich wyjątkowych umiejętności pilotażowych, lecz także zaawansowanej technologii polskiego samolotu RWD-9. Silnik „G. R. Skoda” na potrzeby maszyn zarówno Bajana, jak i drugiego w klasyfikacji Płonczyńskiego skonstruował inż. Stanisław Nowkuński. Dzięki zwycięstwu Bajana i Pokrzywki, Polska otrzymała prawo organizacji następnych zawodów z cyklu Challenge, które miały odbyć się w 1936. Gdyby sukces z 1932 oraz 1934 roku został powtórzony, puchar zawodów zostałby przyznany Polsce na własność. Jednakże Challenge 1936 już się nie odbył. Polska, jako zwycięzca, zrezygnowała z organizacji ze względu na koszty, natomiast pozostałe państwa, przewidując zbliżającą się wojnę, przesunęły zainteresowania na rozwój samolotów wojskowych.

Źródło: wikipedia.org
comments powered by Disqus