Gdyby tak zostać pracownikiem lotniska, a karierę rozpocząć od bezpłatnego szkolenia?

Gdy myślimy o pracy w lotnictwie, najczęściej wyobrażamy sobie pilotów lub personel pokładowy. Tymczasem lotnictwo to o wiele więcej. Weźmy dla przykładu lotnisko, które nie mogłoby funkcjonować bez setek specjalistów pracujących na ziemi. To właśnie z myślą o nich - oraz o osobach, które chciałyby do tej branży dołączyć - powstało Branżowe Centrum Umiejętności Służb Lotniskowych BCU SL.

Warto podkreślić, że w Polsce i w zasadzie w całej Europie - nie istnieje dziś jeden, uniwersalny „certyfikat pracownika lotniska”, porównywalny z licencją pilota. Każde lotnisko szkoli personel według własnych procedur. Ambicją twórców BCU SL jest stworzenie fundamentu pod przyszłą modułowość szkoleń i ułatwienie mobilności pracowników w obrębie branży. BCU SL szkoli w nastęupujących kluczowych obszarach:

Obsługa pasażerów (check-in, gate, PRM)
Bezpieczeństwo
Zarządzanie ruchem i operacjami portowymi
Ratownictwo lotniskowe

BCU jest nową jednostką systemu oświaty, o zasięgu ogólnopolskim, która dzięki zaawansowaniu technologicznemu wykracza poza dotychczasowe tradycyjne modele kształcenia. Powstanie i działanie jest finansowane ze środków Krajowego Planu Odbudowy. Zadanie przeprowadzenia i nadzoru nad konkursem prowadzi Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, pełniąca funkcję Jednostki Wspierającej. W całej Polsce powstaje ponad 120 takich centrów, działających w różnych branżach. Projekt realizowany w Radomiu, jest efektem współpracy sześciu partnerów, do których należą: Polskie Porty Lotnicze S.A., Zakład Doskonalenia Zawodowego w Kielcach, Centralny Port Komunikacyjny S.A., Welcome Airport Services Sp. z o.o., Politechnika Warszawska oraz Śląski Klaster Lotniczy. Każdy z nich wnosi do projektu własne doświadczenie i know-how.

Branżowe Centrum Umiejętności Służb Lotniskowych w Radomiu jest wyjątkowym projektem, którego owoców mogliśmy jako redakcja portalu doświadczyć osobiście. Jego fundamentem są konkretni ludzie, którzy łączą doświadczenie edukacyjne z praktyką lotniskową. Dwie kluczowe postacie tego przedsięwzięcia to Ewa Kołodziejska i Grzegorz Tuszyński - osoby o różnych kompetencjach, ale wspólnym celu, ale przede wszystkim o wielkiej pasji i ogromnym zaangażowaniu.

Ewa Kołodziejska jest dyrektorem Branżowego Centrum Umiejętności i formalnie związana jest z Zakładem Doskonalenia Zawodowego w Kielcach, który pełni rolę organu prowadzącego. To ona odpowiada za to, aby BCU SL działało nie tylko zgodnie z wizją, ale również zgodnie z przepisami, harmonogramami i wymaganiami projektu finansowanego.

Ewa jest łącznikiem pomiędzy systemem edukacji a rynkiem pracy. Dba o to, by BCU SL było dostępne także dla osób spoza branży - dorosłych, którzy chcą się przebranżowić, zdobyć nowe kompetencje i świadomie wejść do lotnictwa od strony naziemnej.

Grzegorz Tuszyński, współpomysłodawca i głos praktyki lotniskowej. Jest dyrektorem Lotniska Warszawa-Radom w Polskich Portach Lotniczych S.A., a jednocześnie nauczyciel zawodu Technik Lotniskowych Służb Operacyjnych, pilot szybowcowy i samolotowy, fotograf oraz popularyzator lotnictwa. W projekcie BCU SL pełni kilka kluczowych ról.

Grzegorz wnosi do BCU SL perspektywę lotniska operacyjnego - wiedzę wynikającą z codziennego zarządzania portem lotniczym, pracy z personelem i mierzenia się branży lotniskowej z realnymi problemami: brakami kadrowymi, rotacją pracowników, kosztami szkoleń i bezpieczeństwem operacji naziemnych.

Najważniejsze jest jednak to, że BCU SL nie powstało wyłącznie z myślą o młodzieży. Program skierowany jest także do osób dorosłych, które chcą zmienić zawód, zdobyć nowe kwalifikacje lub świadomie wejść do branży lotniczej. Nie trzeba mieć wcześniejszego doświadczenia ani pracować na lotnisku - wystarczy zainteresowanie i gotowość do nauki.

Pomysł stworzenia centrum w Radomiu wyrósł z praktycznych potrzeb. Już kilka lat temu uruchomiono w Radomiu klasę technikum kształcącą w zawodzie technik lotniskowych służb operacyjnych. Doświadczenie zdobyte przy pracy z młodzieżą oraz obserwacja realnych potrzeb rynku pokazały wyraźnie, że personel naziemny lotnisk nie jest w Polsce kształcony w sposób systemowy. Podczas gdy piloci czy personel pokładowy przechodzą jasno określoną ścieżkę szkoleniową (są polskie i europejskie systemy szkolenia, egzaminy, certyfikaty, licencje, uprawnienia, ...), służby lotniskowe uczą się głównie lokalnie, już po zatrudnieniu.

To rodzi konkretne problemy. Lotniska ponoszą wysokie koszty szkolenia nowych pracowników, a część z nich często po kilku tygodniach od rozpoczęcia kursu, rezygnuje, bo praca okazuje się inna niż sobie wyobrażali. Rotacja - zwłaszcza w obsłudze naziemnej - jest wysoka, a sezonowość tylko ją pogłębia. BCUSL ma być odpowiedzią na te wyzwania.

Oferta szkoleniowa centrum obejmuje obecnie dziewięć programów, skierowanych do różnych grup wiekowych - od młodzieży powyżej 14. roku życia, przez studentów i nauczycieli, aż po osoby dorosłe w wieku produkcyjnym. Kluczowe są dwa najdłuższe szkolenia: 120. i 184. godzinne. To kompleksowe kursy, które można określić mianem „od zera do bohatera”. Uczestnicy poznają podstawy prawa lotniczego, meteorologii, procedur operacyjnych, zasad bezpieczeństwa oraz funkcjonowania poszczególnych służb lotniskowych.

Największą wartością BCU SL jest nacisk na praktykę, na symulatorach. Centrum dysponuje trzema zaawansowanymi symulatorami. Pierwszy pozwala uczyć się pracy marszałka lotniczego w środowisku VR. Drugi umożliwia trening poruszania się pojazdami po płycie lotniska, z realistycznym odwzorowaniem lotnisk EPRA Warszawa - Radom oraz lotniska EPWA im. F. Chopina, w różnych warunkach pogodowych oraz sytuacjach awaryjnych. Trzeci to prawdziwy unikat: symulator współdziałania służb lotniskowych w sytuacjach kryzysowych, umożliwiający ćwiczenie planów działania w sytuacjach zagrożenia, pracy sztabu kryzysowego oraz zarządzania tłumem liczącym nawet 25 tysięcy osób.

Szkolenia kończą się uzyskaniem certyfikatu, a w przypadku dwóch najdłuższych szkoleń - branżowej kwalifikacji uznanej przez Ministerstwo Edukacji i wpisanej do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (obecnie na etapie wpisu do ZSK). Nie zastępuje to oczywiście lokalnych szkoleń wymaganych na konkretnym lotnisku, ale stanowi solidne potwierdzenie podstawowej wiedzy i kompetencji, dając absolwentom realną przewagę na rynku pracy.

Zajęcia w centrum prowadzą wyłącznie doświadczeni praktycy: eksperci ze strategicznej inwestycji Port Polska, spółki Centralny Port Komunikacyjny oraz wykładowcy Politechniki Warszawskiej. To osoby, które na co dzień pracują w lotnictwie i znają realia tej branży od podszewki.

Udział w szkoleniach w ramach projektu jest bezpłatny - również w przypadku najdłuższego, 184. godzinnego kursu, realizowanego w trybie weekendowym, z myślą o osobach pracujących. Jedynym ograniczeniem do udziału w projekcie jest możliwość skorzystania tylko z jednego nieodpłatnego kursu w ramach utworzenia 120 Branżowych Centrów Umiejętności w Polsce.

BCU SL oferuje zdobycie rzetelnej wiedzy, praktyczne przygotowanie i możliwość świadomego sprawdzenia, czy praca na lotnisku to rzeczywiście właściwy kierunek. Dla wielu może to być pierwszy krok do zmiany zawodowej - krok wykonany z głową, a nie w ciemno.

Lotnisko bez ryzyka. Jak symulatory w BCU wspierają poznanie specyfiki pracy na lotnisku użytku publicznego?

Symulator pracy Marszałka

Najbardziej intuicyjnym, a jednocześnie bardzo wymagającym stanowiskiem jest symulator pracy marszałka lotniczego, fachowo zwanego Koordynatorem Ruchu Lotniczego Naziemnego. Marszałek odpowiada m.in. za bezpieczne wprowadzenie statku powietrznego na stanowisko postojowe. W BCUSL rola ta ćwiczona jest w środowisku wirtualnej rzeczywistości (VR).

Kursant zakłada gogle VR i trafia na realistycznie odwzorowaną płytę lotniska. Uczy się właściwego ustawienia, gestów, sekwencji sygnałów i zachowania stref bezpieczeństwa. Instruktor widzi dokładnie to samo, co kursant - każdy ruch i reakcję. To pozwala korygować błędy na bieżąco i budować prawidłowe nawyki od pierwszych minut szkolenia.

BCU SL w Radomiu. Symulator VR pracy Marszałka

Swoją drogą, nie jest tajemnicą, że wielu pilotów GA, ma problem z prawidłową interpretacją gestów Marszałka. Dlatego, chcielibyśmy niebawem zaprosić Was do konkursu, w którym do wygrania będzie kurs "Marszałka".

Symulator: Lotnisko z perspektywy kierowcy

Bez sensu? Nic bardziej mylnego. Gwarantujemy Wam, że odnalezienie się na płycie z niskiej perspektywy samochodu, bez znajomości topografii lotniska i bez odpowiedniej wprawy jest zadaniem po prostu trudnym (swoją drogą wielu pilotów, szczególnie zawodowych i liniowych mówi, że najtrudniejsze w lataniu jest kołowanie).

Symulator przenosi kursanta do kabiny pojazdu poruszającego się po płycie lotniska. Dwa stanowiska, wyposażone w kierownice, pedały i panoramiczne monitory, umożliwiają realistyczny trening jazdy w warunkach lotniskowych. Kursanci uczą się: topografii lotniska, zasad pierwszeństwa, ograniczeń prędkości, poruszania się w warunkach ograniczonej widzialności, reagowania na awarie i sytuacje nietypowe.

BCU SL w Radomiu. Symulator pojazdu lotniskowego.

Symulator pozwala ćwiczyć pracę pojazdów typu "Follow me", oczyszczarek, wozów technicznych czy pojazdów ratowniczych. Co ważne - kierowcy widzą się nawzajem w tym samym środowisku wirtualnym i mogą współpracować.

BCU SL w Radomiu. Symulator pojazdu lotniskowego. Symulowany pożar cysterny.

W symulacji dostępne są dwa lotniska: Radom i Lotnisko Chopina. To pokazuje, jak bardzo różni się praca na różnych obiektach, mimo tych samych przepisów. W bezpiecznym środowisku wirtualnym można symulować różnego rodzaju nieoczekiwane i niebezpieczne scenariusze oraz sprawdzić umiejętność prowadzenia samolotu w trybie "Follow me", we mgle.

Symulator współdziałania służb

Najbardziej zaawansowanym i jednocześnie najbardziej unikatowym narzędziem w BCU SL jest symulator współdziałania służb w sytuacjach kryzysowych. To rozwiązanie, które nie ma odpowiednika w klasycznych ośrodkach szkoleniowych - nie tylko w Polsce, ale i prawdopodobnie w Europie.

Symulator pozwala odtworzyć pełne scenariusze zdarzeń kryzysowych zgodnie z Planem Działania w Sytuacji Zagrożenia (PDSz). Jednocześnie może w nim pracować kilka zespołów: dyżurny operacyjny, koordynator działań ratowniczych, służby lotniskowe, sztab kryzysowy, a nawet „wirtualny” kontroler ruchu lotniczego.

BCU SL w Radomiu. Symulator "Współdziałanie służb"

Każdy uczestnik ma swoje stanowisko, radiostację, telefon i konkretne zadania. Komunikacja odbywa się dokładnie tak, jak w rzeczywistości.

Jednym z najbardziej imponujących elementów tego symulatora jest możliwość zasymulowania tłumu, nawet do 25 tysięcy osób. Tłum ten nie jest statyczny. Reaguje na bodźce, przekazuje emocje, wpada w panikę lub podporządkowuje się lub nie, kierunkom ewakuacji.

Dzięki niemu, można ćwiczyć: ewakuację terminala, zarządzanie ruchem ludzi podczas pokazów, przejścia przez wąskie gardła, reakcje na nagłe zagrożenie.

Każda decyzja prowadzącego ćwiczenie ma swoje konsekwencje - dokładnie tak, jak w prawdziwym świecie.

BCU SL w Radomiu.

Wspólny ekosystem szkoleniowy

Co istotne, symulator pojazdów i symulator kryzysowy znajdują się w jednym pomieszczeniu. Dzięki temu możliwe jest łączenie scenariuszy: pojazdy poruszające się po płycie reagują na sytuację kryzysową, a decyzje sztabu mają bezpośredni wpływ na działania „w terenie”.
To właśnie tu widać prawdziwy sens BCU SL - uczenie współpracy, a nie tylko pojedynczych czynności.

Nauka bez ryzyka, ale z konsekwencją i realną adrenaliną.

Symulatory w Branżowym Centrum Umiejętności Eksploatacji Portów i Terminali Lotniczych w Radomiu nie służą efektowi „wow”. Ich celem jest coś znacznie ważniejszego: przygotowanie ludzi do pracy w środowisku, w którym błędy kosztują czas, pieniądze, a czasem bezpieczeństwo. Dzięki nim kursanci mogą popełniać błędy wtedy, kiedy wolno. I wyciągać wnioski wtedy, kiedy to nic nie kosztuje.

Podsumowując, jeśli interesujesz się lotnictwem, rozważ odwiedziny w BCU SL.

Szkolenia w Branżowym Centrum Umiejętności Eksploatacji Portów i Terminali Lotniczych w Radomiu to okazja, by poszerzyć horyzonty, zrozumieć, jak działa lotnisko jako całość i zdobyć wiedzę, która ma realną wartość w praktyce. Niezależnie od tego, czy myślisz o zmianie ścieżki zawodowej, czy po prostu chcesz lepiej poznać kulisy lotniczych operacji - to doświadczenie, które zostaje na długo.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, skontaktuj się z BCU SL, polub profil na BCU SL na fb i sprawdź, jakie możliwości są dziś otwarte właśnie dla Ciebie. Swoją drogą najnowszym szkoleniem jest Zarządzanie Danymi Lotniczymi.