Odszedł dr Andrzej Glass – inżynier, konstruktor i niestrudzony popularyzator lotnictwa

W dniu 26 października 2026 r., w wieku 96 lat, zmarł dr Andrzej Glass – historyk lotnictwa, konstruktor lotniczy, dr inżynier, pilot szybowcowy, harcmistrz. Członek Naczelnictwa ZHR w kadencji 2006–2008.

Był pomysłodawcą i głównym gospodarzem "Glassówek" – spotkań poświęconych polskim konstrukcjom lotniczym, organizowanych od 2004 roku.

Andrzej Glass urodził się 9 października 1930 roku. Był wyszkolonym pilotem szybowcowym, latał w latach 1946–1947 dostępnymi wówczas szybowcami – m.in. IS-A Salamandra, IS-B Komar, IS-2 Mucha. W 1947 r. uzyskał kategorię C pilota szybowcowego po odbyciu przeszkolenia w Jeżowie, Kobylnicy i Tęgoborzu.

W latach 1947–1949 kierował działalnością koła Ligi Lotniczej w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, gdzie w 1949 roku zdał egzamin maturalny i rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej.

W 1954 roku uzyskał dyplom inżyniera, następnie przeniósł się na Wydział Lotniczy Politechniki Warszawskiej i w 1959 roku uzyskał dyplom magistra. W latach 1955–1958 pracował jako instruktor w modelarni lotniczej w Pałacu Kultury i Nauki.

Od 1960 do 1965 roku był zatrudniony w PZL Okęcie jako konstruktor przy projekcie samolotu PZL-104 Wilga w zespole kierowanym przez mgr inż. Bronisława Żurakowskiego. Pracował również w zespołach konstrukcyjnych projektujących samolot MD-12F oraz samolot pionowego startu PS-3.

W okresie 1965–1972 pracował jako adiunkt w Instytucie Lotnictwa w Warszawie, w 1972 roku został kierownikiem Branżowego Ośrodka Informacji Technicznej i Ekonomicznej. W latach 1979–1992 kierował Zespołem Historii Polskiej Techniki Lotniczej w Instytucie Historii Nauki i Techniki Polskiej Akademii Nauk. W latach 1975–1986 zajmował stanowisko Przewodniczącego Lotniczej Komisji Historycznej Klubu Seniorów Lotnictwa, był też jednym z współzałożycieli Polskiego Towarzystwa Historii Techniki. Od 1980 do 1981 roku był przewodniczącym koła NSZZ „Solidarność” w Instytucie Historii Nauki i Techniki PAN.

Od 1968 do 1990 roku był członkiem władz Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich. W 1981 roku został prezesem Klubu Miłośników Historii Polskiej Techniki Lotniczej przy Narodowym Muzeum Techniki w Warszawie. W 1983 roku był jednym z współzałożycieli Polskiego Towarzystwa Historii Techniki. W latach 1978–2008 był członkiem Rady Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie, od 1981 r. prezesem Klubu Miłośników Historii Polskiej Techniki Lotniczej przy Muzeum Techniki w Warszawie, od 1994 do 2004 zasiadał w Krajowej Radzie Lotnictwa. W 2012 roku obronił pracę doktorską pt. „Rozwój techniczny szybowców na świecie” w Instytucie Historii Nauki PAN.

Od 1948 roku publikował artykuły w czasopismach o tematyce lotniczej i harcerskiej, łącznie opublikował ok. 1500 artykułów. Ponadto jest autorem ok. 50. książek dotyczących tematyki historii polskiego lotnictwa, 25. z zakresu techniki lotniczej, szkolenia lotniczego i popularyzacji lotnictwa, oraz ok. 20. o wychowaniu harcerskim. Od 1972 do 1989 roku był redaktorem naczelnym miesięcznika „Technika lotnicza i astronautyka”.

W 1992 roku przeszedł na emeryturę.

Do harcerstwa wstąpił w 1943 roku. Był twórcą systemu harcerskiego wychowania lotniczego. Organizował kursy instruktorskie, szkolenia szybowcowe i modelarskie, rozwijając wśród harcerzy zainteresowanie techniką i lotnictwem. Łączył pasję poznawania świata z harcerską metodą wychowania, pokazując, jak przez zdobywanie wiedzy, rozwijanie umiejętności i podejmowanie wyzwań kształtować charakter młodego człowieka. Autor takich książek jak: słynna „Wielka przygoda życia”, „Harcerska droga do szczęścia”, „Podstawy duchowości instruktora harcerskiego”, czy wydana w 2017 roku autobiografia pt. „Całe życie pod wiatr”.

W dniu 22 października 2018 r. został odznaczony Medalem „Pro Patria” podczas jednodniowej konferencji towarzyszącej wystawie na Politechnice Warszawskiej.

Poza dokonaniami zawodowymi, zapamiętamy dr Glassa jako człowieka wielkiego ciepła, taktu i życzliwości. Pan Doktor był też człowiekiem skromnym, skłonnym do poświęceń dla innych. Nigdy nie odmawiał pomocy lub rady, a jednocześnie potrafił zmobilizować do sprawnego działania.

Pogrzeb śp. dr Andrzeja Glassa odbędzie się w dniu 6 listopada 2026 r. o godzinie 14:00 w Kościele pw. św. Karola Boromeusza na Starych Powązkach w Warszawie.