Potencjalni kandydaci na astronautów z Indii szkolili się w WIML

Na co dzień ten symulator służy do badania odporności pilotów wysokomanewrowych samolotów odrzutowych. Ale wirówka przeciążeniowa Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej jest też jednym z niewielu takich urządzeń na świecie, które mogą wprowadzić badanego w stan mikrograwitacji (popularnie nazywanej „stanem nieważkości”).

WIML jest więc atrakcyjnym miejscem testów dla potencjalnych kandydatów na astronautów lub uczestników komercyjnej misji kosmicznej. Właśnie dlatego w połowie lipca do WIML zgłosiło się czterech obywateli Indii.

Projekt „Analog Mission”

– To uczestnicy naszego projektu „Analog Mission”, w którym prowadzimy wielodniowe misje w symulatorze stacji kosmicznej. Ochotnicy żyją i pracują w zamkniętej, niewielkiej przestrzeni, mając do dyspozycji bardzo ograniczone zasoby. Obserwacja ich zachowań jest cennym źródłem wiedzy dla naukowców planujących realne misje kosmiczne – wyjaśnia Mateusz Harasymczuk, dyrektor generalny firmy AATC.

AATC – założona przez byłych pracowników Europejskiej Agencji Kosmicznej - zorganizowała ponad 100 misji analogowych, w których wzięło udział ponad 600 uczestników z prawie 60 państw.

Firma od siedmiu lat współpracuje z WIML.

– W Polsce WIML jest dla nas kluczowym partnerem. W naszych symulatorach staramy się odtwarzać specyfikę stacji kosmicznej. Oczywiście bez stanu nieważkości. Do tego jest niezbędna wirówka przeciążeniowa. Dzięki niej uczestnicy projektu mogą przeżyć przeciążenia charakterystyczne dla startu rakiety kosmicznej, a następnie wejść w stan mikrograwitacji. Na wirówce oraz w komorach niskich ciśnień testowaliśmy skafandry stratosferyczne – mówi Mateusz Harasymczuk.

Trening mikrograwitacji w WIML

Wirówka przeciążeniowa w WIML jest jednym z niewielu takich urządzeń na świecie zdolnych do symulacji warunków mikrograwitacji. Jest to możliwe dzięki precyzyjnej kontroli obrotów wirówki i regulacji położenia gondoli.

– W ten sposób, za pomocą siły odśrodkowej, neutralizujemy wpływ grawitacji na organizm wirowanego człowieka. Prowadzenie takich wirowań, a następnie wywiadów z uczestnikami, to dla nas źródło wiedzy dotyczącej np. oceny koordynacji wzrokowo-ruchowej, podatności na dezorientację przestrzenną czy reakcji na bodźce. Szczególnie interesujące są dane dotyczące obcokrajowców. Dzięki nim możemy porównywać nasze doświadczenie z rozwiązaniami stosowanymi za granicą – twierdzi płk rez. dr. n. med. Krzysztof Kowalczuk, kierownik Zakładu Badań Symulatorowych, Szkolenia i Treningu Lotniczo-Lekarskiego WIML.

Kosmos w WIML-owskim DNA

Gromadzenie wiedzy ma jeden podstawowy cel. Wyjaśnia go płk dr hab. n. med. Grzegorz Kade, prof. UwS, dyrektor WIML.

– Jesteśmy krajowym liderem wojskowej medycyny lotniczej. Naszą ambicją jest utrwalenie takiej pozycji w dziedzinie medycyny kosmicznej. Ponieważ medycyna kosmiczna jest bardzo skomplikowaną i rozległą dziedziną nauki, więc samodzielnie nie osiągniemy sukcesu. Zbieramy doświadczenia, budujemy partnerstwa – m.in. z AATC – mówi Dyrektor WIML.

Przypomina jednocześnie, że innowacyjne badania związane z medycyną kosmiczną są zapisane w WIML-owskim DNA.

– Już w drugiej połowie lat 30. XX w. w Centrum Badań Lotniczo-Lekarskich, którego tradycje kontynuujemy, przygotowywano załogę „Gwiazdy Polski” – największego na świecie balonu stratosferycznego, który miał wznieść się na rekordową, wtedy, wysokość 30 tys. metrów. W WIML przygotowywano mjr. Mirosława Hermaszewskiego, pierwszego Polaka, który w 1978 r. poleciał w kosmos – mówi Grzegorz Kade.

Eksperymenty medyczne WIML w kosmosie

Rozwijając nowe kompetencje, WIML utworzył Pracownię Medycyny Kosmicznej, podjął współpracę m.in. z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA), Polską Agencją Kosmiczną (POLSA), sektorem prywatnym (m.in. firmą SpaceForest – konstruktorem pierwszej polskiej suborbitalnej rakiety PERUN, na pokładzie której prowadzony jest eksperyment medyczny konsorcjum, w którym WIML sprawuje wiodącą rolę), ośrodkami akademickimi (Gdańskim Uniwersytetem Medycznym, Wojskową Akademią Techniczną, Politechniką Warszawską czy Uniwersytetem Śląskim).

Eksperci z WIML są również kierownikami medycznymi w 13 projektach, które w kosmosie zrealizował Sławosz Uznański-Wiśniewski. Współpraca ta jest kontynuowana w celu wykorzystania efektów badań w sektorze obronnym oraz cywilnym.

Tekst: JR/WIML