PAŻP uruchomiła Lokalne Centra Kompetencji BSP

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej uruchomiła 10 Lokalnych Centrów Kompetencji Bezzałogowych Statków Powietrznych, zgodnie z przyjętymi wcześniej założeniami, dając gigantyczny impuls rozwojowy dla polskiego rynku BSP.

Centra to wydzielone obszary operacyjne w polskiej przestrzeni powietrznej wyposażone w rozwiązania cyfrowe, infrastrukturę trackingu i procedury, które mają umożliwiać przygotowanie oraz prowadzenie bardziej zaawansowanych lotów dronów. Celem działania LCK jest istotne rozwinięcie polskich kompetencji dronowych.

10 Lokalnych Centrów Kompetencji BSP obejmuje różne regiony Polski. Projekt wart 84 mln zł finansowany w całości ze środków Krajowego Planu Odbudowy ma poprawić dostępność infrastruktury i usług dla branży dronowej oraz wspierać cyfrowy rozwój polskiej gospodarki. W Lokalnych Centrach Kompetencji łatwiej będzie można wykonywać m.in. operacje BVLOS (poza zasięgiem wzroku), loty na większe odległości a także testy ciężkich BSP.  

Projekt jest skierowany do: 

• producentów dronów i podzespołów;
• operatorów BSP;
• integratorów technologii;
• firm rozwijających sensory, łączność, AI i systemy autonomiczne;
• uczelni i instytutów badawczych;
• jednostek samorządu terytorialnego;
• służb ratowniczych i mundurowych;
• operatorów infrastruktury krytycznej;
• firm logistycznych, kolejowych, energetycznych i przemysłowych;
• odbiorców technologii, którzy przed zakupem chcą zobaczyć rozwiązanie w praktyce.

Lokalne Centra Kompetencji BSP to ściśle określone obszary operacyjne w polskiej przestrzeni powietrznej łączące kilka kluczowych elementów:

• przestrzeń, czyli strefy geograficzne zorganizowane dla planowanych operacji;
• systemy cyfrowe, wspierające planowanie i koordynację lotów (m.in. poprzez aplikację PAŻP DroneTower);
• ponad 100 punktów  infrastruktury trackingowej, pozwalających budować obraz ruchu;
• 11 Drone Pointów, czyli miejsc bezpiecznego lądowania BSP.

DroneTower służy do:

• informowania PAŻP o zamiarze wykonania lotu BSP w polskiej przestrzeni powietrznej;
• koordynacji lotów;
• niewerbalnej dwukierunkowej komunikacji pomiędzy służbami ruchu lotniczego (ATS) a pilotem drona;
• wizualizacji i dostępu do stref geograficznych, aktualizowanych zgodnie z pojawianiem się danych o wykorzystaniu przestrzeni powietrznej AUP/UUP;
• wizualizacji dostępu do danych aeronautycznych zawartych w NOTAM;
• informowania o lotach BSP innych pilotów dronów;
• informowanie o możliwości wykonywania lotu BSP w dowolnym miejscu na terenie Polski za pomocą czytelnego komunikatora.

Infrastruktura trackingowa będzie służyć do uzyskiwania informacji o ruchu statków powietrznych w obszarach objętych Centrami. W każdym z 10 CK zainstalowano odbiorniki ADS-B oraz Remote-ID. Projekt obejmuje również narzędzia do zarządzania infrastrukturą śledzenia oraz rozwiązania cyfrowe wspierające planowanie i koordynację lotów. To wszystko w celu zbudowania pełniejszego obrazu operacji dronowych i prowadzenia ich bezpiecznej koordynacji.

W praktyce tracking ma wspierać:

• świadomość sytuacyjną;
• obserwowanie ruchu w obszarze działania CK;
• monitorowanie przebiegu operacji;
• weryfikację, czy lot jest realizowany zgodnie z planem;
• dokumentowanie testów;
• rozwój kolejnych usług cyfrowych;
• zwiększanie bezpieczeństwa współistnienia różnych użytkowników przestrzeni.

Drone Pointy to wyznaczone i odpowiednio przygotowane miejsce umożliwiające bezpieczne zakończenie lotu BSP. W projekcie najważniejsza jest ich funkcja jako miejsc: 

• planowanego startu lub lądowania, zależnie od lokalnych warunków;
• bezpiecznego zakończenia operacji;
• awaryjnego przyziemienia w przypadku problemu technicznego, pogodowego lub operacyjnego;
• punktu wspierającego dłuższe trasy i loty poza zasięgiem wzroku operatora.

Drone Pointy są częścią systemu bezpieczeństwa operacji. Jeżeli operacja BSP zostanie przerwana albo pojawi się problem techniczny, statek nie będzie musiał lądować w przypadkowym miejscu a we wcześniej przygotowanym punkcie przyziemienia.

Istota realizacji projektu LCK BSP sprowadza się do stworzenia kompleksowych warunków służących wsparciu polskiej branży dronowej. Firmy często nie dysponują odpowiednim obszarem do lotów, zapleczem technicznym, infrastrukturą trackingową oraz środowiskiem do demonstracji przed inwestorem lub klientem. Lokalne Centra Kompetencji wszystkie te warunki spełnią, w efekcie czego firmy, zamiast samodzielnie budować każdy element, będą mogły korzystać z istniejącego systemu PAŻP i partnerów lokalnych.

Bardzo ważny jest również aspekt wzmocnienie bezpieczeństwa operacji BSP realizowanych w Centrach poprzez m. in. lepsze planowanie lotów, wykorzystanie cyfrowych informacji o przestrzeni, koordynację operacji, możliwość testowania procedur przed wdrożeniem, szkolenia praktyczne, dokumentowanie przebiegu operacji oraz stopniowe zwiększanie złożoności testów.

Powstanie Centrów nie byłoby możliwe bez dominującej roli jednostek samorządu terytorialnego, z którymi PAŻP zawarła umowy lub porozumienia o współpracy. JST będą pełnić rolę lokalnych partnerów projektu. Ich zadaniem jest m. in.  wspieranie wykorzystania infrastruktury, aktywizowanie przedsiębiorców, uczelni i instytucji, wskazywanie potrzeb mieszkańców i lokalnej gospodarki, pomoc w budowaniu specjalizacji danego CK a także udział w projektach edukacyjnych, publicznych i demonstracyjnych.