Kolejny przedstawiciel WIML w strukturach NATO

Duży sukces Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej! Dr hab. n. med. i n. o zdr. Ewelina Maculewicz, prof. WIML z Zakładu Badań Biomedycznych i Wzmacniania Organizmu Ludzkiego została jedyną polską reprezentantką w międzynarodowej grupie eksperckiej NATO Science and Technology Organization (NATO STO) - HFM-444 „Ionizing Radiation Bioeffects and Countermeasures". W tej grupie jest jedyną przedstawicielką Polski. Będzie się zajmować bardzo poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia lotników wojskowych.

NATO Science and Technology Organization (STO) jest organizacją NATO odpowiedzialną za rozwój współpracy naukowo-technicznej w obszarach istotnych dla bezpieczeństwa i obronności państw Sojuszu. Jednym z kluczowych obszarów działalności STO jest Human Factors and Medicine (HFM), obejmujący zagadnienia związane ze zdrowiem, ochroną i zdolnością człowieka do działania w wymagającym środowisku operacyjnym.

– Mamy olbrzymią satysfakcję, że na 10 osób reprezentujących w HFM polskie podmioty medyczne, 6 jest z WIML. To dla nas potwierdzenie bardzo wysokiej oceny dorobku oraz potencjału naukowców z naszego Instytutu – mówi płk dr hab. n. med. Grzegorz Kade, prof. UwS, dyrektor WIML.

Promieniowanie jonizujące poważnym zagrożeniem dla lotników

Grupa HFM-444 „Ionizing Radiation Bioeffects and Countermeasures" („Skutki biologiczne promieniowania jonizującego i środki przeciwdziałania"), skupia się na zagadnieniach dotyczących wpływu promieniowania na organizm człowieka oraz na opracowywaniu i doskonaleniu metod ograniczania jego następstw.

Naukowcy badają m.in. zagrożenia wynikające z ekspozycji na takie promieniowanie w warunkach operacji wojskowych oraz w następstwie zdarzeń radiologicznych i nuklearnych. Analizowane są zarówno mechanizmy biologicznego oddziaływania promieniowania, jak i również możliwości jego wykrywania, oceny skutków zdrowotnych, profilaktyki, ochrony personelu oraz wdrażania odpowiednich medycznych środków przeciwdziałania.

– Zaledwie przed kilkoma tygodniami ogłoszono wyniki badań przeprowadzonych w amerykańskim Harvard Medical School, gdzie zajęto się wpływem radiacji na powstawanie nowotworów. Analizie poddano akty zgonów 13 mln zmarłych w USA z lat 2020–2024, a następnie powiązano je z zawodami zmarłych. Okazało się, że - spośród ponad 500 zawodów - lotnicy oraz personel pokładowy są najbardziej zagrożeni śmiercią z powodu nowotworów wywoływanych przez promieniowanie na dużych wysokościach – wyjaśnia prof. Maculewicz.

Silna reprezentacja Instytutu w strukturach NATO

Powołanie prof. Eweliny Maculewicz do grupy HFM-444 to istotne wzmocnienie udziału WIML w eksperckich, międzynarodowych strukturach NATO STO.

– Daje to możliwość bezpośredniego wykorzystania naszego potencjału naukowego w kształtowaniu rekomendacji, rozwijaniu rozwiązań w obszarze ochrony przed zagrożeniami radiologicznymi i nuklearnymi oraz w wzmacnianiu bezpieczeństwa zdrowotnego i zdolności operacyjnych Sojuszu Północnoatlantyckiego – uważa dr hab. inż. Łukasz Dziuda, prof. WIML, zastępca dyrektora ds. naukowych.

Naukowcy z WIML w HFM

Przedstawiciele WIML pracują w grupach roboczych HFM od 2025 r. Płk dr hab. inż. Rafał Lewkowicz oraz kmdr ppor. lek. Szymon Nazar wchodzą w skład HFM-417 „Flying environment to achieve physiological currency”. Członkowie tej grupy są inżynierami zajmującymi się badaniami nad wspieraniem wydajności człowieka.

W ramach HFM-429 „Aerospace Ophthalmology” kpt. lek. Anna Piotrowicz pracuje w zespole okulistów wojskowych zajmującym się nowymi technologiami wzmacniającymi wydolność narządu wzroku pilota. Grupa ta ma również inne ważne zadanie – ujednolicenie wytycznych dotyczących najlepszych praktyk opieki nad lotnikami, którzy doznali urazów wzroku.

Natomiast ppłk lek. Magdalena Kozak należy do HFM-433 „Medical Support to the Space Domain”. Tam specjaliści medycyny lotniczej i kosmicznej m.in. analizują istniejące rozwiązania w zakresie medycyny kosmicznej oraz wytyczają priorytetowe kierunki badań z obszaru wojskowo-medyczno-kosmicznego.

Ponadto okulistka dr Katarzyna Sowa działa w grupie „F-35 Aeromedical Community of Interest”. Jej członkowie zajmują się zdrowiem, bezpieczeństwem i wydajnością ludzką personelu obsługującego samoloty F-35 Lightning II.

– Zaangażowanie w strukturach międzynarodowych daje nam dostęp do najnowszej wiedzy. Trzeba jednak zaznaczyć, że nasi przedstawiciele są też chętnie słuchani. Wypracowaliśmy rozwiązania, np. w obszarze badań symulatorowych, które wdrażają zagraniczne ośrodki medycyny lotniczej. Taka współpraca opłaca się wszystkim państwom delegującym swoich przedstawicieli do HFM. Warto ją rozwijać – podsumowuje prof. Łukasz Dziuda.

EM, JR / WIML