Eksponaty Muzeum Lotnictwa: SZD-10 Bis "Czapla"

Czapla, fot: Tymczasowa Instrukcja Użytkowania, źródło: www.piotrp.de

Dwumiejscowy, drewniany szybowiec szkolny, w układzie zastrzałowego górnopłata z kadłubem o przekroju wielokątnym. Projekt "Czapli" powstał w SZD w Bielsku-Białej w latach 1952-1953 na zamówienie Ligi Przyjaciół Żołnierza - organizacji, która prowadziła szkolenie lotnicze młodzieży w Aeroklubach. Od nowego szybowca wymagano możliwości startu przy pomocy lin gumowych, wyciągarki i samolotu oraz zdolności wykonywania podstawowej akrobacji.

Konstruktorami szybowca byli inżynierowie: Roman Zatwarnicki, Irena Kaniewska i Marian Gracz. Prototyp SZD-10 "Czapla" został oblatany w listopadzie 1953 roku, okazało się jednak, że projekt wymaga wprowadzenia szeregu zmian. Budowa drugiego prototypu została ukończona w marcu 1954 roku. Po dalszych ulepszeniach, dotyczących przede wszystkim konstrukcji lotek i hamulców aerodynamicznych, szybowiec skierowano do produkcji jako SZD-10 Bis "Czapla". Szybowiec odznaczał się prostą i tanią konstrukcją.

"Czaple" były budowane seryjnie w dużej liczbie w Zakładach Szybowcowych Lotnictwa Sportowego (ZSLS) w Krośnie, w ZSLS we Wrocławiu i w Wojskowych Zakładach Remontowych w Łodzi. Używano je w Aeroklubach do początku lat osiemdziesiątych. Szybowce te były także eksportowane do Finlandii i Turcji.

Prezentowany na ekspozycji w Muzeum Lotnictwa szybowiec SZD 10-bis "Czapla", o znakach rejestracyjnych SP-1477, latał w Aeroklubie Krakowskim do 1972 roku.

Dane techniczne:

Rozpiętość  16 m
Długość 8,7 m
Powierzchnia nośna 24 m2
Masa własna 280 kg
Masa startowa 435 kg
Doskonałość 17,1 przy prędkości optymalnej 64 km/h 
Opadanie  min. 0,96 m/s przy prędkości ekonomicznej 52 km/h
Prędkość minimalna 48 km/h
Maksymalna prędkość nurkowania 160 km/h


W porozumieniu z Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie podjęliśmy wspólną inicjatywę, której celem jest przybliżenie czytelnikom, historii lotnictwa. Raz w tygodniu, prezentujemy informację na temat wybranego eksponatu krakowskiego muzeum. Aby uprzyjemnić lekturę i nawiązać rodzaj dialogu z czytelnikami, cykl publikacji połączony jest z konkursem.

Do każdego eksponatu, dołączone jest pytanie konkursowe. Odpowiedzi można udzielać bezpośrednio ze strony poprzez formularz internetowy.

Osoby, które udzielą prawidłowych odpowiedzi na 8 (słownie: osiem) konkursowych pytań wezmą udział w losowaniu nagrody, ufundowanej przez Muzeum Lotnictwa oraz portal dlapilota.pl. Gorąco zachęcamy do lektury i udziału w konkursie. Zapewniamy, że warto!

Link do eksponatów i pytań konkursowych znajduje się na stałe w prawej górnej części portalu.

Autorem i właścicielem opisów eksponatów, jest Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.


Jeśli znasz ciekawą historię eksponatu, dopisz ją w komentarzu na dole strony. Jeśli zaś, posiadasz prywatną kolekcję zdjęć którymi chciałbyś się podzielić z Muzeum oraz czytelnikami, wyślij je na adres wspolpraca@dlapilota.pl z tytułem: Eksponat.

Nie zapomnij regularnie odwiedzać internetowej strony Muzeum Lotnictwa w Krakowie
Czytaj również: Muzeum to takie miejsce gdzie pamięć będzie wieczna...


Lista wszystkich eksponatów, do których przygotowaliśmy pytania

Pytanie konkursowe:
Która z cech SZD-10 "Czapla" spowodowała, zwiększenie zainteresowania szybowcem ze strony aeroklubów, w konsekwencji zmieniając na stałe sposób szkolenia podstawowego?