Eksponaty Muzeum Lotnictwa: Supermarine Spitfire LF Mk.XVIE

Supermarine Spitfire LF Mk.XVIE

Samolot - symbol, eksploatowany w różnych wersjach od 1938 aż do 1954 roku, maszyna tych nielicznych, "którym tak wielu zawdzięcza tak wiele", jeden z najsłynniejszych płatowców okresu zmagań II wojny światowej.

W 1935 roku inżynier Reginald J. Mitchell, opierając się o swoje doświadczenia zdobyte przy konstruowaniu wyścigowych samolotów pływakowych, opracował projekt nowoczesnego myśliwca. Prototyp, pod zakodowaną nazwą "typ 300", został oblatany 5 marca 1936 roku. Nowy, jednomiejscowy dolnopłat posiadał konstrukcję całkowicie metalową, zastosowano w nim chowane podwozie. Sprawiał wrażenie małego i szybkiego płatowca o wysmukłej linii - przekrój kadłuba był niewiele większy od przekroju silnika, a eliptyczne płaty miały znakomite własności aerodynamiczne.

Próby w locie wykazały dobre własności nowej maszyny - już w czerwcu tego samego roku brytyjskie Ministerstwo Lotnictwa złożyło zamówienie na dostawę 310 egzemplarzy. Pierwsze samoloty w wersji Mk.I dostarczono do dywizjonów RAF w czerwcu 1938 roku. W październiku 1939 roku maszyny te przeszły chrzest bojowy w walce z grupą niemieckich bombowców nad zatoką Firth of Forth. Walki z niemieckimi Messerschmittami Bf 109 podczas operacji Dynamo wykazały konieczność wprowadzenia pewnych zmian w konstrukcji - m.in. dodano płyty pancerne.

Podczas Bitwy o Anglię na stanie dywizjonów RAF było około 1000 samolotów "Spitfire", a kolejne wersje wchodziły z czasem sukcesywnie do służby. Produkcja samolotów Supermarine Spitfire zamkneła się w 1947 roku liczbą ponad 20 000 egzemplarzy.

"Spitfire" Mk.XVIE, był ostatnią, licznie produkowaną, wersją z silnikiem Merlin. Była to odmiana Mk.IXE napędzana silnikiem Packard Merlin 266 produkcji amerykańskiej na licencji Rolls Royce. Silnik ten różnił się od brytyjskiego pierwowzoru zastosowanymi rozwiązaniami technicznymi. Nowy samolot oblatany został w grudniu 1943 roku. Prawie wszystkie maszyny Mk.XVIE były przystosowane do działań na niskim pułapie - stąd oznaczenie "LF" ("low altitude fighter", myśliwiec niskiego pułapu). Wszystkie samoloty tej wersji miały skrócone płaty, wariant uzbrojenia typu E oraz usterzenie pionowe wzorowane na późnych seriach Mk.XI (ster kierunku o dłuższej cięciwie i szpiczastym wierzchołku). Większość serii Mk.XVI miała obniżony grzbiet kadłuba za kabiną pilota, co umożliwiało zastosowanie kroplowej owiewki i poprawiało widoczność do tyłu. Łącznie wyprodukowano 1055 egzemplarzy wersji Mk.XVIE.

Na samolotach "Spitfire" LF Mk.XVIE latały w Anglii polskie dywizjony 302 (Poznański), 308 (Krakowski) i 317 (Wileński).

Po wojnie dwie maszyny LF Mk.XVIE zostały zaprezentowane na warszawskiej wystawie prezentującej wysiłek wojenny RAF w II wojnie światowej. Po jej zakończeniu zostały podarowane Muzeum Wojska Polskiego, gdzie były eksponowane przez krótki czas, a następnie zezłomowane.

Samolot Supermarine "Spitfire" LF Mk.XVIE ze znakami AU - Y, znajdujący się w zbiorach Muzeum, został wyprodukowany w 1944 roku i przydzielony do 421 dywizjonu Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych (RCAF). W 1956 roku znalazł się w Muzeum RAF w Hendon. W 1967 roku brał udział w zdjęciach do filmu pt. "Battle of Britain", a w roku 1977 został przekazany do Muzeum Lotnictwa w Krakowie. Obecnie jest on prezentowany w barwach polskiego 308 Krakowskiego Dywizjonu Myśliwskiego, jako egzemplarz TB995 ZF-O. Pierwowzór trafił do dywizjonu 15 marca 1945 roku. "Zefiry", wraz z całym 131 Polskim Skrzydłem Myśliwskim, stacjonowały w byłej bazie Luftwaffe na lotnisku Gilze-Rijen w Holandii. Maszyny tego dywizjonu wykonywały loty bojowe, atakując cele naziemne, wodne szlaki transportowe i stanowiska broni V-1 oraz V-2. Ostatnimi działaniami wojennymi 131 Skrzydła był udział w operacji Plunder. Po zakończeniu wojny dywizjon wszedł w skład Brytyjskich Powietrznych Sił Okupacyjnych.

 

Rozpietość

9,93 m

Długość

9,54 m

Masa startowa

3400 kg

Maksymalna prędkość

652 km/h

Pułap

12900 m

Zasięg

690 km

Uzbrojenie

2 działka British Hispano kal. 20mm i 2 k.m. Colt Browning kal. 12,7mm oraz 2 bomby 113 kg pod skrzydłami i jedna 113 lub 227 kg pod kadłubem

Silnik

12-cylindrowy, rzędowy Packard Merlin 266 o mocy 1390 KM (1015 kW)

 


W porozumieniu z Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie podjęliśmy wspólną inicjatywę, której celem jest przybliżenie czytelnikom, historii lotnictwa. Raz w tygodniu, prezentujemy informację na temat wybranego eksponatu krakowskiego muzeum. Aby uprzyjemnić lekturę i nawiązać rodzaj dialogu z czytelnikami, cykl publikacji połączony jest z konkursem.

Do każdego eksponatu, dołączone jest pytanie konkursowe. Odpowiedzi można udzielać bezpośrednio ze strony poprzez formularz internetowy.

Osoby, które udzielą prawidłowych odpowiedzi na wszystkie 8 konkursowych pytań wezmą udział w losowaniu nagrody, ufundowanej przez Muzeum Lotnictwa oraz portal dlapilota.pl. Gorąco zachęcamy do lektury i udziału w konkursie. Zapewniamy, że warto!

Link do eksponatów i pytań konkursowych znajduje się na stałe w prawej górnej części portalu.

Autorem i właścicielem opisów eksponatów, jest Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.


Jeśli znasz ciekawą historię eksponatu, dopisz ją w komentarzu na dole strony. Jeśli zaś, posiadasz prywatną kolekcję zdjęć którymi chciałbyś się podzielić z Muzeum oraz czytelnikami, wyślij je na adres wspolpraca@dlapilota.pl z tytułem: Eksponat.

Nie zapomnij regularnie odwiedzać internetowej strony Muzeum Lotnictwa w Krakowie
Czytaj również: Muzeum to takie miejsce gdzie pamięć będzie wieczna...


Lista wszystkich eksponatów, do których przygotowaliśmy pytania

Pytanie konkursowe:
W październiku 1945 r. wyleciały do Warszawy na wystawę trzy samoloty Spitfire, dotarły dwa. Co stało się z trzecim?